Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Geelbuikkardinaal
Geelbuikkardinaal | Pheucticus chrysogaster
Golden Grosbeak | Picogrueso ventriamarillo | Rei-do-bosque-dourado
De geelbuikkardinaal is de grote geel-zwarte kardinaal van de noordelijke Andes, met een zware, donkere kegelsnavel. Hij leeft in halfopen, vaak droog terrein met struiken en bomen en is ook in tuinen, hagen en rond dorpen te vinden. Zijn rijke, fluitende zang is in droge dalen een bekend geluid.
Geluid
De zang is een reeks rijke, heldere, fluitende frasen, vrij langzaam en melodieus, vaak lang volgehouden vanaf een hoge zitplaats. De roep is een scherp, metaalachtig piek.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–22 cm, met een zeer zware, zwartachtige kegelsnavel. Het mannetje heeft een heldergele kop en onderdelen; de rug is geel met zwarte vlekken tot vrijwel zwart (vooral in het noorden), de vleugels zijn zwart met een grote witte vlek aan de basis van de handpennen en witte toppen aan de dekveren, de staart is zwart met witte hoeken. Het vrouwtje is valer olijfgeel, met donkere strepen op kruin en rug en bruinzwarte vleugels met kleinere witte vlekken. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
De zwartrugkardinaal Pheucticus aureoventris heeft bij het mannetje een geheel zwarte kop, keel en rug; de gebieden raken elkaar in het zuiden van Peru. De gele troepiaal Icterus nigrogularis heeft een zwarte keel en een spitse, dunne snavel. Het vrouwtje van de roodborstkardinaal Pheucticus ludovicianus is bruin en gestreept en mist geel.
Leefgebied
Droog en halfvochtig struweel, bosranden, secundaire groei, oeverbos, hagen, boomgaarden en tuinen, van het laagland van het westen tot ongeveer 3000 m in de Andes, het meest tussen 1000 en 2500 m. Eet zaden, vruchten, knoppen en insecten, vaak in de middelste lagen van bomen en struiken. Het nest is een losse kom van twijgen in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de Andes en de Sierra Nevada de Santa Marta, vooral in de droge en halfopen dalen. Ecuador: in de droge en halfvochtige streken van het westen en in de inter-Andesdalen. Peru: langs de westflank, in het Marañóndal en in de droge dalen, zuidwaarts tot in het zuiden van het land. Ontbreekt in Bolivia, waar de zwartrugkardinaal leeft, en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de ochtend in droge dalen en rond akkers en dorpen in de Andes naar de fluitende zang; het mannetje zingt vaak vanaf de top van een boom of struik. Let in vlucht op de grote witte vleugelvlekken.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een agrarisch landschap met hagen en bomen goed, maar wordt plaatselijk gevangen als kooivogel.
Wetenschappelijke naam
Pheucticus chrysogaster | (Lesson, 1832)
Lesson beschreef de soort in 1832 als Pitylus chrysogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheucticus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks pheuktikos, 'schuw' of 'geneigd te mijden'. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en gastēr, 'buik', naar de goudgele onderdelen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quito, Ecuador.