Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Zwartrugkardinaal
Zwartrugkardinaal | Pheucticus aureoventris
Black-backed Grosbeak | Picogrueso dorsinegro | Rei-do-bosque
De zwartrugkardinaal is de zuidelijke tegenhanger van de geelbuikkardinaal: een grote kardinaal met een zware snavel, bij het mannetje met een zwarte kop en rug en heldergele onderdelen. Hij leeft in droge dalen en op struikrijke hellingen van de Andes van Bolivia en het zuiden van Peru. Zijn zang is een rijke, fluitende strofe.
Geluid
De zang is een reeks rijke, heldere fluittonen in vrij lange strofen, vergelijkbaar met die van de geelbuikkardinaal. De roep is een scherp, metaalachtig piek.
Opname: David F. Belmonte — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–22 cm, met een zeer zware, zwartachtige kegelsnavel. Het mannetje heeft een zwarte kop, keel, rug en staart; borst en buik zijn heldergeel, vaak met wat zwarte vlekjes op de flanken. De vleugels zijn zwart met een grote witte vlek aan de basis van de handpennen en witte toppen aan de dekveren; de staart heeft witte hoeken. Het vrouwtje heeft bruinzwarte in plaats van zwarte delen, met lichte vlekken op kop en rug en een gelige, vaak donker gevlekte keel en borst. Jongen lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Het mannetje van de geelbuikkardinaal Pheucticus chrysogaster heeft een gele kop en keel; de gebieden raken elkaar in het zuiden van Peru. De kapsijs Spinus magellanicus heeft ook een zwarte kop en gele onderdelen maar is veel kleiner, met een dunne snavel en gele vleugelbanden. Vrouwtjes van troepialen zoals de gele troepiaal Icterus nigrogularis hebben een spitse snavel.
Leefgebied
Droog en halfvochtig struweel, open bos, bosranden en oeverbos in de droge dalen, ook rond akkers, hagen en dorpen, meestal tussen ongeveer 1000 en 3500 m; in de winter deels lager. Eet zaden, vruchten, knoppen en insecten. Het nest is een losse kom van twijgen in een struik of boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in de Andes van het zuiden, vooral in de droge dalen. Bolivia: in de Andes en de droge valleien van de oostflank, van La Paz tot Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië en zeldzaam verder oostwaarts.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de droge dalen van Bolivia, bijvoorbeeld rond Cochabamba en in de valleien van Chuquisaca en Tarija, langs bosranden en hagen; het mannetje zingt vaak vanaf een hoge kale tak.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt kleinschalig agrarisch landschap goed, maar wordt plaatselijk gevangen als kooivogel.
Wetenschappelijke naam
Pheucticus aureoventris | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als Pitylus aureoventris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheucticus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks pheuktikos, 'schuw' of 'geneigd te mijden'. De soortnaam komt van Latijn aureus, 'goud', en venter, 'buik', naar de gele buik. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yungas van Sica Sica, La Paz, Bolivia.