Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Roodborstkardinaal
Roodborstkardinaal | Pheucticus ludovicianus
Rose-breasted Grosbeak | Picogrueso pechirrosado | Rei-do-bosque-de-peito-rosa
De roodborstkardinaal broedt in loofbossen in het oosten van Noord-Amerika en overwintert van Mexico tot het noordwesten van Zuid-Amerika. Het mannetje valt op door de rozerode driehoek op de witte borst. In het gidsgebied is hij vooral in Colombia een regelmatige wintergast op de hellingen van de Andes; verder naar het zuiden wordt hij snel schaarser.
Geluid
De roep is een scherp, piepend iek, vergelijkbaar met het geluid van een sportschoen op een gladde vloer. De zang is een rijke, merelachtige reeks fluittonen; in het gidsgebied vooral in het voorjaar te horen.
Opname: David Darrell-Lambert — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18–20 cm, met een zware, lichte, roze-witte kegelsnavel. Het mannetje in broedkleed heeft een zwarte kop, keel en rug, een rozerode driehoek op de borst, een witte buik, zwarte vleugels met witte vlekken en een witte stuit; de ondervleugeldekveren zijn rozerood. In de winter zijn veel mannetjes bruiner, met lichte strepen op kop en rug en een zweem roze op de borst. Het vrouwtje is bruin met donkere strepen, een brede witte wenkbrauwstreep, een lichte kruinstreep, een gestreepte, zeemkleurige borst, witte vleugelstrepen en geelachtige ondervleugeldekveren. Jonge vogels lijken op het vrouwtje.
Verwarringssoorten
Vrouwtjes van de geelbuikkardinaal Pheucticus chrysogaster en de zwartrugkardinaal Pheucticus aureoventris zijn geler en minder gestreept. De gestreepte saltator Saltator striatipectus heeft een olijfkleurige rug, een kortere witte wenkbrauwstreep en een donkere snavel. Vrouwtjes van de dickcissel Spiza americana zijn veel kleiner, met een gelige borst.
Leefgebied
In de winter in bosranden, secundair bos, open bos, schaduwkoffie, tuinen en halfopen terrein met vruchtdragende bomen, vooral tussen ongeveer 500 en 2500 m, plaatselijk lager. Eet vruchten, zaden, knoppen en insecten, vaak in boomkronen en soms in kleine groepen. Broedt niet in het gidsgebied; het nest ligt in bomen in Noord-Amerika.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: vrij algemene wintergast in de Andes, de Sierra Nevada de Santa Marta en het aangrenzende laagland. Ecuador: schaars, vooral in het noorden, op beide flanken. Peru: zeldzaam, vooral in het noorden. Bolivia: hooguit losse meldingen. Galápagos: enkele meldingen van dwaalgasten. Buiten het gidsgebied broedt de soort in het zuiden van Canada en het noordoosten en midden van de Verenigde Staten en overwintert ze van Mexico tot Venezuela.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek tussen november en maart bij vruchtdragende bomen en langs bosranden op de lagere en middelste hellingen van de Colombiaanse Andes. Het scherpe, piepende roepje verraadt de vogel vaak eerder dan het kleed.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De stand is op lange termijn wat afgenomen; in het winterverblijf gaat bos op de hellingen verloren.
Wetenschappelijke naam
Pheucticus ludovicianus | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Loxia ludoviciana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Pheucticus werd in 1850 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks pheuktikos, 'schuw' of 'geneigd te mijden'. De soortnaam verwijst naar Louisiana (Latijn Ludovicia), niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Louisiana, Verenigde Staten.