Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelbuikschoffelsnavel
Geelbuikschoffelsnavel | Todirostrum cinereum
Common Tody-Flycatcher | Espatulilla común | Ferreirinho-relógio
De geelbuikschoffelsnavel is een van de wijdst verbreide kleine tirannen van tropisch Amerika, een bewoner van bosranden, struikgewas en tuinen. Hij beweegt zich zijwaarts door het gebladerte en zwaait daarbij met zijn opgeheven staart heen en weer. De lange, platte snavel is aan de punt licht verbreed.
Geluid
Een korte, droge ratel en losse, scherpe tik-tonen, vaak in een snelle reeks. Paren roepen veel naar elkaar.
Opname: Fernando Igor de Godoy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
9–10 cm, met een lange, platte snavel en een staart die vaak schuin omhoog wordt gehouden. Voorhoofd en voorkruin zijn zwart en gaan over in een grijze achterkruin en nek. De rug is olijfgroen, de vleugels zijn zwart met gele randen. De staart is zwart met witte punten. De hele onderkant is geel, de keel iets lichter. Het oog is lichtgeel tot wit. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een donker oog.
Verwarringssoorten
De gevlekte schoffelsnavel Todirostrum maculatum heeft een zwart gestreepte keel en borst en leeft langs Amazone-rivieren. De zwartkopschoffelsnavel Todirostrum nigriceps heeft een glanzend zwarte kop die scherp afsteekt tegen een heldergroene rug, een witte keel en een donker oog, en zit hoog in het bladerdak. De geelbrauwschoffelsnavel Todirostrum chrysocrotaphum heeft een gele wenkbrauwstreep en een donker oog. De grijskeelschoffelsnavel Poecilotriccus sylvia heeft een grijze kop en een grijswitte onderkant.
Leefgebied
Bosranden, struikgewas, secundair bos, koffieplantages, parken en tuinen, ook in droge streken; vooral in het laagland, maar plaatselijk tot ongeveer 1900 m. Zoekt in paren in de lage en middelste etage naar insecten, die het van de onderkant van bladeren pikt. Het nest is een hangende, peervormige buidel met een ingang aan de zijkant.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wijd verbreid in het laagland en op de lagere hellingen, ook in de dalen van de Magdalena en de Cauca. Ecuador: in het westen wijd verbreid, in het oosten plaatselijk. Peru: in het noordwesten en plaatselijk in het oostelijke laagland en de voetheuvels. Bolivia: plaatselijk in het laagland en de voetheuvels in het noorden en midden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot Venezuela, de Guyana's en Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in tuinen, parken en bosranden in het laagland; let op een kleine gele vogel die zijwaarts over takken schuifelt en met zijn staart zwaait.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort profiteert van open, door mensen gevormd landschap en leeft ook in steden.
Wetenschappelijke naam
Todirostrum cinereum | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Todus] cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Todirostrum werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert het geslacht Todus (todies) met Latijn rostrum, 'snavel', naar de platte, todie-achtige snavel. De soortnaam is Latijn cinereus, 'asgrauw', naar de grijze rug en kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.