Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Geelrugtroepiaal

Geelrugtroepiaal | Icterus chrysater

Yellow-backed Oriole | Bolsero dorso dorado | Corrupião-de-dorso-amarelo

De geelrugtroepiaal is de enige troepiaal in het gidsgebied met een geheel gele rug en zonder wit in de vleugel. Hij leeft van Midden-Amerika tot in het noorden van Zuid-Amerika en klimt in de Colombiaanse Andes hoger dan de meeste verwanten. Het nest is een lange, hangende buidel aan het eind van een tak.

Geelrugtroepiaal (Icterus chrysater)
Foto: IvanVillacorte — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks heldere, wat aarzelende fluittonen op wisselende toonhoogte, vaak met pauzes ertussen. Roepen zijn een nasaal njèh en een droog gekwetter.

Luister: ZangXC1071637

Opname: Sue Riffe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, met een vrij lange staart en een spitse, zwarte snavel. Het kleed is goudgeel, inclusief kop, rug en stuit; voorhoofd, gezicht, keel en bovenborst vormen een zwart masker en slab. Vleugels en staart zijn geheel zwart, zonder witte randen of vleugelstreep. De seksen zijn gelijk, het vrouwtje soms iets doffer. Jongen zijn olijfgeel, met minder zwart op keel en gezicht.

Verwarrings­soorten

De gele troepiaal Icterus nigrogularis heeft ook een gele rug, maar wit in de vleugel en leeft in het droge laagland. De geelstaarttroepiaal Icterus mesomelas en de oranjekaptroepiaal Icterus auricapillus hebben een zwarte rug. De baltimoretroepiaal Icterus galbula heeft een zwarte kop en rug en een witte vleugelstreep.

Leefgebied

Bosranden, open bos, lichte plekken met verspreide bomen, koffieplantages en struweel, van het laagland tot ruwweg 2700 m, in het gidsgebied vooral op de hellingen van de Andes. Zoekt in paren of kleine groepjes in de boomkruinen naar insecten, vruchten en nectar.

Verspreiding en trek

In Colombia in de drie Andesketens, de Sierra Nevada de Santa Marta, de Serranía de Perijá en plaatselijk het Caribische laagland. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico tot Nicaragua en in het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Colombia aan bosranden en in koffie- en schaduwplantages op de middelste hellingen; de geheel gele rug en de zwarte vleugels zonder wit zijn al op afstand te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt een gevarieerd agrarisch landschap met bomen goed.

Wetenschappelijke naam

Icterus chrysater | (Lesson, 1844)

Lesson beschreef de soort in 1844 als Xanthornus chrysater; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en Latijn ater, 'zwart', naar het geel-zwarte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Mexico.