Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Oranjekaptroepiaal

Oranjekaptroepiaal | Icterus auricapillus

Orange-crowned Oriole | Turpial coroninaranja | Corrupião-de-coroa-laranja

De oranjekaptroepiaal is een slanke troepiaal van het laagland van Panama, Colombia en Venezuela, met een oranje kap die de kop rond het zwarte masker kleurt. Mannetje en vrouwtje zijn vrijwel gelijk. Hij leeft meestal in paren in de boomkruinen van bosranden en open bos.

Oranjekaptroepiaal (Icterus auricapillus)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks heldere, herhaalde fluittonen, korter en sneller dan bij de geelstaarttroepiaal. Roepen zijn een nasaal tsjèk en een droog gekwetter.

Luister: ZangXC829374

Opname: Rosa Elena Albornoz — CC0 1.0 · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm, met een slanke, licht gebogen zwarte snavel. Kruin, achterhoofd en zijkop zijn oranje; teugel, oogstreek, keel en bovenborst zijn zwart. Rug, vleugels en staart zijn zwart, met een gele schoudervlek en geen wit in de vleugel. Stuit en onderdelen zijn geel. De seksen zijn gelijk, het vrouwtje soms iets doffer. Jongen zijn olijfgeel, met weinig of geen zwart op de keel.

Verwarrings­soorten

De geelstaarttroepiaal Icterus mesomelas is groter, met een gele kop zonder oranje en geel in de buitenste staartpennen. De troepiaal Icterus icterus is groter, met een zwarte kop en een wit vleugelveld. De gele troepiaal Icterus nigrogularis heeft een gele rug en wit in de vleugel. De geelrugtroepiaal Icterus chrysater heeft eveneens een gele rug.

Leefgebied

Bosranden, open en droog bos, oeverbos, galerijbos in de llanos en plantages met schaduwbomen, meestal onder 1000 m, plaatselijk hoger. Zoekt in paren in de kruinen naar insecten, vruchten en nectar. Het nest is een korte hangende buidel, vaak onder een palmblad.

Verspreiding en trek

In Colombia in het Caribische laagland, het Magdalena- en Caucadal, aan de oostvoet van de Andes en in de llanos. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Panama en het noorden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het laagland van Colombia aan bosranden en in bomen langs rivieren; de vogels zitten vaak in paren hoog in een bloeiende boom en verraden zich door hun fluittonen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt bosranden en een landschap met verspreide bomen goed.

Wetenschappelijke naam

Icterus auricapillus | Cassin, 1848

Cassin beschreef de soort in 1848 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam komt van Latijn aurum, 'goud', en capillus, 'hoofdhaar', naar de oranjegele kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Santa Marta, Colombia.