Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Spiegeltroepiaal

Spiegeltroepiaal | Icterus graceannae

White-edged Oriole | Bolsero filiblanco | Corrupião-de-bordas-brancas

De spiegeltroepiaal is een troepiaal van het Tumbes-droogbos in Zuidwest-Ecuador en Noordwest-Peru. Zijn naam verwijst naar het witte veld op de gevouwen vleugel, gevormd door de witte randen van de armpennen. Hij leeft in paren of familiegroepjes in droog bos en struweel.

Spiegeltroepiaal (Icterus graceannae)
Foto: Allan Harris, no rights reserved — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks heldere, vrij korte fluittonen, vaak afgewisseld met nasale tonen. Roepen zijn een nasaal njèh en een droog, ratelend gekwetter.

Luister: ZangXC355941

Opname: Vanessa Luzuriaga — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–21 cm, met een spitse, zwarte snavel. Kop en onderdelen zijn diep geel tot geeloranje, met een zwart masker van teugel, oogstreek, keel en bovenborst. Rug, vleugels en staart zijn zwart; de schouder is geel. De binnenste armpennen en tertials hebben brede witte randen, die op de gevouwen vleugel een witte spiegel vormen, en de buitenste staartpennen hebben wit aan de binnenvlag, zichtbaar van onderen. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn olijfgeel, met minder zwart.

Verwarrings­soorten

De geelstaarttroepiaal Icterus mesomelas, die in hetzelfde gebied leeft, mist de witte spiegel en heeft geel in plaats van wit in de staart. De baltimoretroepiaal Icterus galbula, een zeldzame wintergast, heeft een zwarte kop en een witte vleugelstreep. Vrouwtjes van de tuintroepiaal Icterus spurius zijn veel kleiner en olijfkleurig.

Leefgebied

Tumbes-droogbos, loofverliezend bos, doornstruweel en oeverbos in droog gebied, van zeeniveau tot ruwweg 1500 m. Zoekt in paren in bomen en struiken naar insecten, vruchten en nectar. Het nest is een hangende buidel aan een tak, vaak in een doornige boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador in het droge westen, van Manabí en Guayas zuidwaarts tot Loja en El Oro. In Peru in het noordwesten, in Tumbes, Piura, Lambayeque en tot in La Libertad, ook in het droge Marañóndal. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in het droogbos van Zuidwest-Ecuador en Noordwest-Peru naar paartjes in de boomkruinen; bekijk elke gele troepiaal op de witte vleugelspiegel, die het verschil met de geelstaarttroepiaal maakt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het Tumbes-droogbos staat sterk onder druk van kap, begrazing en landbouw, maar de soort verdraagt gedegradeerd bos en struweel.

Wetenschappelijke naam

Icterus graceannae | Cassin, 1867

Cassin beschreef de soort in 1867 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam eert Grace Anna Lewis (1821–1912), Amerikaans natuuronderzoeker en docent natuurlijke historie, een vriendin van John Cassin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Ecuador of Peru.