Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Geelstaarttroepiaal
Geelstaarttroepiaal | Icterus mesomelas
Yellow-tailed Oriole | Bolsero cola amarilla | Corrupião-de-cauda-amarela
De geelstaarttroepiaal is een troepiaal van dichte, vochtige begroeiing in het laagland, van Zuid-Mexico tot in het noordwesten van Peru. Hij is de enige troepiaal in het gidsgebied met duidelijk geel in de buitenste staartpennen. Paren zingen vaak in duet vanuit dicht struweel langs water.
Geluid
De zang is een reeks volle, heldere fluittonen in herhaalde frasen, vaak als duet van mannetje en vrouwtje. Roepen zijn een nasaal tsjak en een droog gekwetter.
Opname: Paul Molina Abril — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–23 cm, met een vrij lange staart en een spitse, zwarte snavel. Kop, stuit en onderdelen zijn helder geel, met een zwart masker van teugel, oogstreek, keel en bovenborst. Rug, vleugels en staart zijn zwart; de schouder is geel, en sommige vogels hebben een smalle gele streep over de vleugel. De buitenste staartpennen zijn grotendeels geel, wat vooral in de vlucht en van onderen opvalt. De seksen zijn gelijk. Jongen zijn olijfgeel, met minder zwart.
Verwarringssoorten
De spiegeltroepiaal Icterus graceannae heeft een witte vleugelspiegel en wit in plaats van geel in de staart. De oranjekaptroepiaal Icterus auricapillus is kleiner, met een oranje kap en een geheel zwarte staart. De geelrugtroepiaal Icterus chrysater en de gele troepiaal Icterus nigrogularis hebben een gele rug.
Leefgebied
Dichte, vochtige begroeiing in het laagland: oeverbos, moerasranden, rietlanden met struiken, bosranden, secundair bos en plantages, ook in de vochtiger delen van droge streken, meestal onder 1000 m. Zoekt in paren in middelhoge begroeiing naar insecten en vruchten. Het nest is een hangende, vrij ondiepe buidel.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het Caribische laagland, de dalen van de Magdalena en de Cauca en in het Pacifische laagland. In Ecuador in het westelijke laagland. In Peru in het noordwesten, tot in La Libertad. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Zuid-Mexico door Midden-Amerika tot in het noordwesten van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in het westelijke laagland langs rivieren en moerasranden naar de volle fluittonen van zingende paren; in de vlucht maken de gele buitenste staartpennen de soort duidelijk.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt secundaire begroeiing goed, maar wordt plaatselijk als kooivogel gevangen.
Wetenschappelijke naam
Icterus mesomelas | (Wagler, 1829)
Wagler beschreef de soort in 1829 als Ps[arocolius] mesomelas; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam is Grieks mesomelas, de naam van een witte edelsteen met een zwarte streep, van mesos, 'midden', en melas, 'zwart'; mogelijk naar het zwart midden in het verder gele verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chalcaltianges, Veracruz, Mexico.