Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Tuintroepiaal
Tuintroepiaal | Icterus spurius
Orchard Oriole | Turpial castaño | Corrupião-dos-pomares
De tuintroepiaal is de kleinste troepiaal van Noord-Amerika en een van de vroegste trekvogels: veel vogels verlaten hun broedgebied al in juli. Hij overwintert van Mexico tot in het noorden van Zuid-Amerika. In het gidsgebied bereikt hij vooral het noorden van Colombia.
Geluid
De roep is een droog, kort tsjek en een snel, ratelend gekwetter. De zang, een snelle, heldere reeks fluittonen, is in de winter zelden te horen.
Opname: Étienne Leroy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
15–18 cm, klein en vrij slank, met een dunne, spitse, licht gebogen snavel. Het volwassen mannetje heeft een zwarte kop, keel, mantel, vleugels en staart, en is verder diep kastanjebruin op borst, buik, schouder en stuit, met een smalle witte vleugelstreep. Het vrouwtje is olijfgroen boven en groengeel onder, met twee witte vleugelstrepen. Het mannetje in het eerste jaar lijkt op het vrouwtje, maar heeft een zwarte keel en teugel.
Verwarringssoorten
De baltimoretroepiaal Icterus galbula is groter; het mannetje is oranje in plaats van kastanjebruin, het vrouwtje oranjer en grijzer op de rug. Vrouwtjes van andere troepialen in het gidsgebied zijn groter, met een zwaardere snavel. Het vrouwtje lijkt ook op een vrouwtje tangare van het geslacht Piranga, maar dat heeft een dikkere snavel en meestal geen duidelijke witte vleugelstrepen.
Leefgebied
Halfopen landschap met bomen: bosranden, struweel, tuinen, parken, plantages en mangroven, vooral in het laagland en de lagere hellingen tot ruwweg 1500 m. Zoekt in groepjes, vaak in bloeiende bomen, naar nectar, insecten en vruchten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia een wintergast in het noorden, vooral in het Caribische laagland en het Magdalenadal, schaarser verder naar het zuiden. In Ecuador zeer zeldzaam, met hooguit enkele waarnemingen. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedt hij in het oosten en midden van de Verenigde Staten en in Mexico, en overwintert hij van Mexico tot Panama en het noordwesten van Venezuela.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het noorden van Colombia tussen oktober en maart in bloeiende bomen in tuinen en aan bosranden; let op kleine troepialen met twee witte vleugelstrepen tussen andere nectareters.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd in de hier gevolgde indeling. De soort is in Noord-Amerika wijdverbreid en talrijk; de stand is daar in de laatste decennia iets afgenomen.
Wetenschappelijke naam
Icterus spurius | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als O[riolus] spurius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Icterus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks ikteros, 'geelzucht'; de icterus was een gele vogel (waarschijnlijk de wielewaal) waarvan men geloofde dat het zien ervan geelzucht genas. De soortnaam is Latijn spurius, 'onecht, bastaard'; de naam gaat terug op de 'Basterd Baltimore-Bird' van Catesby (1731) en Icterus minor spurius van Brisson (1760). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.