Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Geelstuitbergbuidelspreeuw
Geelstuitbergbuidelspreeuw | Cacicus chrysonotus
Mountain Cacique | Cacique montañés | Cacique-montanhês
De geelstuitbergbuidelspreeuw is de buidelspreeuw van het hogere bergbos van de Andes, van Venezuela tot Bolivia. Groepjes trekken luidruchtig door het bladerdak van nevelwoud, vaak samen met gemengde groepen. Noordelijke en zuidelijke vogels verschillen in de hoeveelheid geel op de vleugel en worden soms als twee soorten behandeld.
Geluid
Luide, schelle fluittonen, vaak in reeksen, en raspende en nasale roepen. Groepen roepen veel tijdens het foerageren.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–30 cm; het mannetje is groter dan het vrouwtje. Glanzend zwart, met een gele stuit. Vogels van Colombia, Ecuador en het noorden van Peru hebben ook een gele vlek op de vleugeldekveren; vogels van het zuiden van Peru en van Bolivia missen die of hebben hooguit een spoor ervan. De iris is lichtblauw, de snavel lang, spits en ivoorkleurig. De seksen zijn verder gelijk. Jongen zijn doffer, met een donkere iris.
Verwarringssoorten
De grote bloedstuitbuidelspreeuw Cacicus uropygialis heeft een rode stuit en leeft meestal lager. De geelstuitbuidelspreeuw Cacicus cela heeft ook geel aan de onderstaartdekveren en leeft in het laagland. De goudvleugelbuidelspreeuw Cacicus chrysopterus in Bolivia is kleiner, met een gele vleugelvlek, en leeft lager. De roodbuiktroepiaal Hypopyrrhus pyrohypogaster in Colombia heeft een rode buik en een zwarte snavel.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud en bosranden, ruwweg tussen 1800 en 3200 m, plaatselijk lager. Foerageert in paren of kleine groepen in het bladerdak en de middelste lagen, vaak met gemengde groepen; zoekt insecten in mos, bromelia's en dood blad en eet ook vruchten. Het nest is een lange, hangende buidel, meestal alleen opgehangen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador in de Andes, vooral op de oostflank. In Peru op de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land. In Bolivia in de Yungas van La Paz en Cochabamba. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in nevelwoud langs bergwegen op de oostflank van de Andes naar gemengde groepen in het bladerdak; de buidelspreeuwen vallen eerst op door hun luide fluittonen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Ontbossing van het bergbos vermindert plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Cacicus chrysonotus | d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1838
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1838 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Cacicus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Spaans cacique, 'opperhoofd', een woord uit het Taíno van het Caribisch gebied. De soortnaam komt van Grieks khrusos, 'goud', en nōtos, 'rug', naar de gele rug. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yungas, Bolivia.