Alle soorten › Zangvogels › Troepialen › Geelstuitbuidelspreeuw
Geelstuitbuidelspreeuw | Cacicus cela
Yellow-rumped Cacique | Cacique lomiamarillo | Xexéu
De geelstuitbuidelspreeuw is een zwarte buidelspreeuw met geel op vleugel, stuit en staartbasis, en een van de meest verbreide buidelspreeuwen van het laagland. Hij broedt in luidruchtige kolonies van tientallen hangende nesten in losstaande bomen, vaak naast wespennesten. Zijn zang bevat veel imitaties van andere vogels en geluiden.
Geluid
Zeer gevarieerd: luide fluittonen, klokkende, krassende en ratelende geluiden, en veel imitaties van andere vogels en van andere geluiden. In kolonies is het vrijwel onafgebroken rumoerig.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–28 cm; het mannetje is duidelijk groter dan het vrouwtje. Glanzend zwart, met een grote gele vlek op de vleugeldekveren, een gele stuit en geel op de onderstaartdekveren en de basis van de staart. De iris is lichtblauw, de snavel lang, spits en ivoorkleurig. Het vrouwtje is doffer en meer bruinzwart. Jongen zijn doffer, met een donkere iris.
Verwarringssoorten
De roodstuitbuidelspreeuw Cacicus haemorrhous heeft een rode stuit en geen geel op de vleugel. De loretobuidelspreeuw Cacicus koepckeae is kleiner en heeft alleen een gele stuit, zonder geel op vleugel en onderstaartdekveren. De geelstuitbergbuidelspreeuw Cacicus chrysonotus mist geel aan de onderstaartdekveren en leeft in bergbos. De bandstaartbuidelspreeuw Cacicus latirostris heeft een gele staart met zwarte eindband en geen gele stuit.
Leefgebied
Bosranden, open plekken met losse bomen, oeverbos, várzea, rivier-eilanden, plantages en dorpen in het laagland, meestal onder 1000 m. Foerageert in groepen in de boomkruinen op insecten, vruchten en nectar. Broedt in kolonies van hangende buidelnesten in een losstaande boom, vaak naast een wespennest of boven water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van het noorden en ten oosten van de Andes. In Ecuador in het westelijke laagland en in het Amazonelaagland in het oosten. In Peru in het Amazonelaagland en in het uiterste noordwesten. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama, Venezuela, de Guyana's en het Amazonegebied van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kolonies hangen in losse bomen bij rivieroevers, op open plekken en in dorpen; vanaf een boot of rond een lodge in het Amazonelaagland zijn ze meestal snel gevonden door het lawaai.
Staat van instandhouding
In deze opvatting niet geëvalueerd. Een algemene en wijdverbreide soort die goed gedijt in halfopen landschap en bij menselijke bewoning.
Wetenschappelijke naam
Cacicus cela | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Parus Cela; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cacicus werd in 1799 ingevoerd door De Lacépède. De geslachtsnaam komt van Spaans cacique, 'opperhoofd', een woord uit het Taíno van het Caribisch gebied. De herkomst van de soortnaam cela, die Linnaeus gaf, is onzeker; mogelijk is het een verkorting van Grieks kelainos, 'zwart', al schreef Linnaeus de naam oorspronkelijk met een hoofdletter, als zelfstandige naam. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.