Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Grijze tinamoe

Grijze tinamoe | Tinamus tao

Grey Tinamou | Tinamú gris | Azulona

De grijze tinamoe is de grootste tinamoe van het gidsgebied, een zware, grijze grondvogel van het voetheuvelbos en het lagere bergwoud langs de Andes. Hij is veel vaker te horen dan te zien: zijn diepe, holle roep klinkt vooral in de schemering. Door jacht en ontbossing is hij wereldwijd kwetsbaar.

Grijze tinamoe (Tinamus tao)
Foto: Don Marsille — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een enkele diepe, holle fluittoon, met lange tussenpozen herhaald, vooral bij zonsopkomst en zonsondergang. Bij het opvliegen een luid geklapper van vleugels.

Luister: ZangXC318739

Opname: Fabrice Schmitt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

41–49 cm, met een kleine kop, een dunne hals en een zwaar, vrijwel staartloos lichaam. Het verenkleed is grijs tot olijfgrijs, op de bovendelen fijn zwart gebandeerd. Kop en halszijden zijn zwart en wit gespikkeld, de keel is witachtig. De onderdelen zijn grijs, op de onderbuik en de onderstaartdekveren geelbruin en donker gebandeerd. De poten zijn grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grote tinamoe Tinamus major is kleiner en bruiner, zonder witte spikkels op de halszijden, en leeft meestal lager. De zwarte tinamoe Tinamus osgoodi is donkerder, leigrijs tot zwartachtig, zonder spikkels, met een roodbruine onderstaart. De witkeeltinamoe Tinamus guttatus is kleiner en bruiner, met lichte stippels op de rug. De bergtinamoes van het geslacht Nothocercus zijn kleiner en roodbruiner.

Leefgebied

De bodem van vochtig voetheuvelbos en lager bergwoud, plaatselijk ook hoog laaglandbos, ruwweg tussen 300 en 1800 m. Loopt rustig over de bosbodem en zoekt gevallen vruchten, zaden en kleine dieren. Het nest ligt op de grond tussen de wortels van een boom; het mannetje broedt de eieren uit.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia plaatselijk in de voetheuvels en op de lagere hellingen van de Andes en in de Serranía de Perijá. In Ecuador op de oostflank. In Peru op de oostflank en in het aangrenzende laagland. In Bolivia in de voetheuvels en de lagere Yungas. Buiten het gidsgebied in Venezuela en in het zuiden van het Braziliaanse Amazonegebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister bij zonsopkomst en zonsondergang op rustige paden in voetheuvelbos waar weinig wordt gejaagd, vooral in grote beschermde gebieden op de oostflank. Vogels lopen soms langzaam over het pad.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De soort gaat achteruit door jacht en door het kappen van voetheuvelbos; in grote, weinig bejaagde bossen is hij nog plaatselijk algemeen.

Wetenschappelijke naam

Tinamus tao | Temminck, 1815

Temminck beschreef de soort in 1815 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tinamus werd in 1783 ingevoerd door Hermann. De geslachtsnaam gaat terug op tinamú, het woord voor deze vogels in het Caribisch (Kalinya) van Frans-Guyana, via Buffons 'Les Tinamous'. De soortnaam gaat terug op 'Ynambu tao', een naam die Temminck (1815) uit de Braziliaanse provincie Pará opgaf; vergelijk Grieks taōs, 'pauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Pará, Brazilië.