Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Zwarte tinamoe

Zwarte tinamoe | Tinamus osgoodi

Black Tinamou | Tinamú negro | Inhambu-negro

De zwarte tinamoe is een grote, zeer donkere tinamoe van het voetheuvelbos en het lagere bergbos op de oostflank van de Andes. Hij is van slechts enkele, ver uit elkaar liggende gebieden bekend: een noordelijke groep in Colombia en Ecuador en een zuidelijke in het zuidoosten van Peru en aangrenzend Bolivia. Over zijn levenswijze is weinig vastgelegd.

Zwarte tinamoe (Tinamus osgoodi)
Foto: Blair Dudeck — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een langgerekte, wat trillende fluittoon die aan het eind daalt, met tussenpozen herhaald, vooral in de schemering. De roep lijkt op die van andere Tinamus-soorten; opnamen uit het gidsgebied zijn schaars.

Luister: ZangXC350134

Opname: Edilson Rosero — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

40–46 cm, met een kleine kop, een dunne hals en een rond, vrijwel staartloos lichaam. Het hele kleed is egaal donker leigrijs tot zwartachtig bruin, op de bovendelen zonder duidelijke tekening; de buik en de onderstaartdekveren zijn iets bruiner, met fijne roodbruine zomen. De keel is nauwelijks lichter. De poten zijn grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grote tinamoe Tinamus major is olijfbruin met fijne zwarte bandering en een witachtige keel, en leeft meestal lager. De grijze tinamoe Tinamus tao is lichter grijs, met witte stippels op de halszijden en een duidelijke bandering. De zwartkaptinamoe Nothocercus nigrocapillus is kleiner, roodbruin met een zwartachtige kop, en leeft hoger in het nevelwoud. De bruine tinamoe Crypturellus obsoletus is veel kleiner en warmbruin.

Leefgebied

De bodem van hoog, vochtig voetheuvelbos en lager bergbos op de oostflank van de Andes, ongeveer tussen 900 en 2100 m, vaak op steile hellingen en in ravijnen. Loopt over de bosbodem en zoekt gevallen vruchten, zaden en kleine dieren. Het nest ligt op de grond aan de voet van een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia zeer lokaal: aan de bovenloop van de Magdalena in Huila, op de oostflank van de Oostelijke Cordillera in Caquetá en met waarnemingen in Antioquia. In Ecuador pas recent ontdekt, op enkele plaatsen op de oostflank in Sucumbíos en Napo. In Peru op de oostflank in het zuidoosten, in Cusco en Puno. Uit Bolivia zijn waarnemingen in het noordwesten (La Paz) gemeld, maar nog niet gedocumenteerd. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de schemering naar fluittonen in voetheuvelbos op de oostflank, zoals langs de Manu-weg in het zuidoosten van Peru en bij de Cordillera de Huacamayos in Ecuador. Vogels lopen stil weg over de bosbodem; cameravallen leveren de meeste waarnemingen op.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De kleine, versnipperde stand lijdt onder het kappen van voetheuvelbos en onder jacht.

Wetenschappelijke naam

Tinamus osgoodi | Conover, 1949

Conover beschreef de soort in 1949 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Tinamus werd in 1783 ingevoerd door Hermann. De geslachtsnaam gaat terug op tinamú, het woord voor deze vogels in het Caribisch (Kalinya) van Frans-Guyana, via Buffons 'Les Tinamous'. Genoemd naar Wilfred Hudson Osgood (1875–1947), Amerikaans zoöloog van het Field Museum in Chicago. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Hacienda Cadena, Marcapata, Cuzco, Peru.