Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Grote tinamoe
Grote tinamoe | Tinamus major
Great Tinamou | Tinamú mayor | Inhambu-de-cabeça-vermelha
De grote tinamoe is een gedrongen, olijfbruine grondvogel van het vochtige laaglandbos, aan beide kanten van de Andes. Hij is veel vaker te horen dan te zien: in de schemering klinken zijn trillende, klagende fluittonen door het bos, een karakteristiek geluid van het regenwoud.
Geluid
Een reeks diepe, trillende, enigszins klagende fluittonen, vaak in paren en dalend van toon, die vooral bij zonsopkomst en zonsondergang en soms 's nachts te horen zijn. Bij opvliegen een luid geklapper van vleugels.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
38–46 cm, met een kleine kop, een dunne hals, een vrijwel staartloos, rond lichaam en stevige grijze poten. De bovendelen zijn olijfbruin met fijne zwarte bandering, de onderdelen grijsbruin tot geelbruin, op de flanken en onderstaartdekveren donker gebandeerd. De keel is witachtig. De kruin is roodbruin bij vogels in het Amazonegebied en meer olijfbruin bij vogels in het westen; bij sommige vormen staan de kruinveren als een korte kuif op. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grijze tinamoe Tinamus tao is groter en grijzer, met witte stippels op de halszijden, en leeft meestal hoger op de hellingen. De witkeeltinamoe Tinamus guttatus is kleiner, met lichte stippels op rug en vleugels en een duidelijker witte keel. De zwarte tinamoe Tinamus osgoodi is veel donkerder, leigrijs tot zwartachtig, en leeft in het voetheuvelbos. Crypturellus-tinamoes zoals de grauwe tinamoe Crypturellus cinereus zijn kleiner en hebben andere fluittonen.
Leefgebied
De bodem van vochtig, hoog laaglandbos en voetheuvelbos, ook seizoensoverstroomd bos en oudere secundaire bossen; vooral onder ongeveer 1000 m, plaatselijk hoger. Loopt rustig over de bosbodem en zoekt gevallen vruchten, zaden en kleine dieren. Overnacht op een lage tak. Het nest ligt op de grond tussen de wortels van een boom; de glanzende, blauwgroene eieren worden door het mannetje uitgebroed.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia aan de Pacifische kant, in het noorden en in het oostelijke laagland. In Ecuador in het westelijke laagland en in het Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland en het voetheuvelbos. In Bolivia in het noordelijke laagland. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico door Midden-Amerika tot Panama, en in Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij zonsondergang langs bospaden naar de trillende fluittonen. Te zien is hij vooral op rustige paden in weinig bejaagd bos, waar vogels soms langzaam vlak voor de waarnemer over het pad lopen.
Staat van instandhouding
Verdwijnt snel waar zwaar wordt gejaagd en lijdt onder het kappen van laaglandbos; in grote, weinig bejaagde bossen nog vrij algemeen.
Wetenschappelijke naam
Tinamus major | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Tetrao major; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Tinamus werd in 1783 ingevoerd door Hermann. De geslachtsnaam gaat terug op tinamú, het woord voor deze vogels in het Caribisch (Kalinya) van Frans-Guyana, via Buffons 'Les Tinamous'. Latijn major betekent 'groter'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.