Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Grote bosvalk
Grote bosvalk | Micrastur semitorquatus
Collared Forest Falcon | Halcón montés collarejo | Falcão-relógio
De grote bosvalk is de grootste bosvalk: een slanke, langstaartige en langpotige roofvogel van het binnenste van het bos. Hij jaagt verborgen in het onderetage en het middenetage, vaak door vogels en zoogdieren op de grond of in de takken te achtervolgen. Hij is veel vaker te horen dan te zien; zijn klagende roep klinkt vooral in de schemering.
Geluid
Een luide, klagende roep, aauw, langzaam herhaald, soms als een reeks die wat versnelt en hoger wordt; vooral bij zonsopkomst en zonsondergang, vaak vanaf een verborgen zitplaats. Ook een lachende reeks ow-ow-ow bij opwinding.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
51–58 cm, met korte, afgeronde vleugels, een lange, getrapte staart en lange poten; het vrouwtje is duidelijk groter. De lichte vorm heeft een zwarte kruin en rug, een witte of roomkleurige kraag rond de nek, een witte tot geelbruine onderkant en een smalle zwarte halvemaan die van achter het oog over de wang omlaag loopt. Er bestaan ook een geelbruine vorm en een zeldzame donkere vorm, die geheel zwartachtig is. De staart is zwart met drie tot vijf smalle witte banden en een witte eindzoom. Naakte huid rond het oog en de teugel groenachtig. Jonge vogels zijn bruiner van boven en hebben een geelbruine onderkant met grove donkere schubben of banden.
Verwarringssoorten
Buckleys bosvalk Micrastur buckleyi is kleiner, met witte vlekken op de armpennen die op de gesloten vleugel zichtbaar zijn, minder en bredere witte staartbanden en een andere roep; zij komt alleen in het westelijke Amazonegebied voor. De lachvalk Herpetotheres cachinnans heeft een breed zwart masker in plaats van een wangvlek, kortere poten en zit open aan de bosrand. Jonge vogels kunnen lijken op een jonge tweekleurige havik Astur bicolor, die kleiner is en een kortere staart heeft zonder getrapte vorm.
Leefgebied
Vochtig en droog bos, galerijbos, oud secundair bos en de randen van bos, van het laagland tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Jaagt vanaf een verborgen zitplaats en achtervolgt prooien lopend en springend door het struikgewas; vangt middelgrote vogels zoals sjakohoenders en chachalaca's, ook zoogdieren en reptielen. Het nest ligt in een grote boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in vrijwel alle bosrijke laaglanden en uitlopers. In Ecuador in het westen, ook in het droge zuidwesten, en in het Amazonegebied. In Peru in het Amazonegebied en in het noordwesten. In Bolivia in de noordelijke en oostelijke laaglanden, ook in het Chiquitano-droogbos. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de schemering naar de klagende roep vanuit het bos en zoek dan op lage, beschutte takken. Hij komt soms op geluid af en zit dan korte tijd open op een tak in het onderetage.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid, maar afhankelijk van bos en daardoor plaatselijk achteruitgaand door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Micrastur semitorquatus | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sparvius semi-torquatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Micrastur werd in 1841 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam combineert Grieks mikros, 'klein', met Astur, een geslachtsnaam voor haviken. De soortnaam komt van Latijn semi, 'half', en torquatus, 'met halsband'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.