Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Grote ransuil
Grote ransuil | Asio stygius
Stygian Owl | Búho cara oscura | Mocho-diabo
De grote ransuil is een grote, zeer donkere uil met lange, dicht bij elkaar staande oorpluimen. In het gidsgebied leeft hij vooral in bergbos in de Andes en verder zeer plaatselijk in het laagland. Hij is uitsluitend 's nachts actief en wordt meestal opgemerkt aan zijn diepe, enkele roep.
Geluid
Het mannetje roept een diep, nadrukkelijk hoe of woeh, met tussenpozen van enkele seconden herhaald. Het vrouwtje antwoordt met een hogere, kattachtige roep, niek.
Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
38–46 cm; vrouwtjes zijn groter dan mannetjes. Lange oorpluimen die dicht bij elkaar op de kop staan. De gezichtssluier is zwartachtig, met een smalle witte rand boven de ogen en op het voorhoofd; de ogen zijn geel tot oranjegeel. De bovendelen zijn donker roetbruin met kleine lichte vlekjes. De onderdelen zijn bruin tot vuil geelbruin met brede donkere lengtestrepen en dwarsstreepjes, zodat een visgraatpatroon ontstaat. De poten zijn bevederd tot op de tenen. De seksen zijn verder gelijk.
Verwarringssoorten
De gestreepte ransuil Asio clamator is kleiner en veel lichter geelbruin, met een witte gezichtssluier met zwarte rand en donkerbruine ogen, en leeft in open land in het laagland. De Amerikaanse oehoe Bubo virginianus is groter en zwaarder, met verder uit elkaar staande oorpluimen, een witte keel en gebandeerde onderdelen. De velduil Asio flammeus heeft zeer korte oorpluimen en leeft in open land. De bonte bosuil Strix virgata heeft geen oorpluimen en donkere ogen.
Leefgebied
Vochtig en droog bergbos, nevelwoud en de randen daarvan, ook halfopen terrein met bosjes, in de Andes ruwweg tussen 1500 en 3500 m; plaatselijk ook in bos en savanne met bosjes in het laagland. Jaagt vanaf een zitplaats en in de vlucht, vooral op vogels en vleermuizen, ook op knaagdieren. Broedt in oude takkennesten van andere vogels of op de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia zeer plaatselijk in de Andes en in de Sierra Nevada de Santa Marta. In Ecuador verspreid en schaars in de Andes, op beide flanken. In Peru plaatselijk op de oostflank van de Andes en in het noorden ook op de westflank. In Bolivia in de Yungas en plaatselijk in het laagland van het oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico via Midden-Amerika en enkele eilanden in het Caribisch gebied tot Venezuela, Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de eerste uren na zonsondergang langs bosranden en open plekken in bergbos naar de diepe enkele roep. Vogels zitten dan soms op een kale tak of een paal aan de bosrand.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar in het gidsgebied schaars en zeer plaatselijk. Het verlies van bergbos is de belangrijkste bedreiging; plaatselijk worden uilen uit bijgeloof gedood.
Wetenschappelijke naam
Asio stygius | (Wagler, 1832)
Wagler beschreef de soort in 1832 als Nyctalops stygius; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Asio werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is Latijn asio, bij Plinius de naam van een uil met oorpluimen. De soortnaam is Latijn stygius, 'van de Styx', de rivier van de onderwereld, dus 'duister', naar het zeer donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Minas Gerais, Brazilië.