Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Velduil

Velduil | Asio flammeus

Short-eared Owl | Búho campestre | Mocho-dos-banhados

De velduil is een middelgrote uil van open land, die vaak ook overdag en in de schemering laag over grasland jaagt. In het gidsgebied leeft hij in de páramo en de puna, in savannen in het laagland en op de Galápagos, waar een eigen ondersoort voorkomt die grotendeels overdag actief is. Wereldwijd behoort hij tot de meest verbreide uilen.

Velduil (Asio flammeus)
Foto: Sumeet Moghe — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. In de broedtijd een reeks lage, holle tonen, boe-boe-boe, vaak tijdens een baltsvlucht met vleugelklappen. Bij verstoring een hese, blaffende kreet.

Luister: ZangXC1105612

Opname: Kevin Guille — CC0 1.0 · xeno-canto

Herkenning

34–42 cm, met een ronde kop met zeer korte, zelden zichtbare oorpluimen, gele ogen in donkere vlekken en een lichte gezichtssluier. Het kleed is geelbruin met donkere strepen; de borst is zwaar gestreept, de buik lichter en fijner gestreept. In de vlucht lange, smalle vleugels met een donkere polsvlek, een okergele vlek aan de basis van de handpennen en donkere vleugelpunten. Vogels uit de Andes en van de Galápagos zijn donkerder dan noordelijke vogels. Vrouwtjes zijn doorgaans groter en donkerder dan mannetjes.

Verwarrings­soorten

De gestreepte ransuil Asio clamator heeft lange oorpluimen, bruine ogen en een witte gezichtssluier met zwarte rand, en leeft meer aan bosranden. De grote ransuil Asio stygius is veel donkerder, met lange oorpluimen, en leeft in bos. De Amerikaanse kerkuil Tyto furcata is lichter, met een hartvormige witte sluier en donkere ogen.

Leefgebied

Páramo, vochtige puna, hoogveen, grasland, natte graslanden en savannen, akkers en weiland, in de Andes tot ruim 4000 m; op de Galápagos in vrijwel alle zones, van de lavavelden tot de pampa. Jaagt in lage vlucht op knaagdieren, vogels en grote insecten; op de Galápagos vooral op kleine vogels en stormvogeltjes. Het nest is een kuil op de grond, verborgen in hoog gras.

Verspreiding en trek

In Colombia in de páramo en het hoogland van de Oostelijke en Centrale Andes, zelden in het laagland. In Ecuador in de páramo van de Andes. In Peru plaatselijk in de puna en langs de kust. In Bolivia in de puna en in de savannen van het laagland. Op de Galápagos op een groot deel van de eilanden. Buiten het gidsgebied in grote delen van Noord- en Zuid-Amerika, Europa en Azië en op Hawaï.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de schemering boven páramo en puna-grasland naar een laag jagende uil met lange vleugels. Op Genovesa (Galápagos) jaagt hij overdag tussen de kolonies stormvogeltjes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. In het gidsgebied wordt de soort plaatselijk getroffen door het afbranden en omploegen van grasland en door intensieve begrazing; de stand in de Andes is weinig bekend.

Wetenschappelijke naam

Asio flammeus | (Pontoppidan, 1763)

Pontoppidan beschreef de soort in 1763 als Strix Flammea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Asio werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is Latijn asio, bij Plinius de naam van een uil met oorpluimen. De soortnaam is Latijn flammeus, 'vlammend, vuurkleurig', naar het okergele verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.