Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Harris' zaaguil

Harris' zaaguil | Aegolius harrisii

Buff-fronted Owl | Lechucita canela | Caburé-acanelado

Harris' zaaguil is een kleine, gedrongen uil zonder oorpluimen, met een opvallend contrast tussen de chocoladebruine bovendelen en de egaal okergele onderdelen en gezichtssluier. Hij is verwant aan de ruigpootuil van het noordelijk halfrond. In de Andes leeft hij verspreid en plaatselijk in bergbos, daarbuiten in gescheiden populaties in het oosten van Zuid-Amerika.

Harris' zaaguil (Aegolius harrisii)
Foto: Nortondefeis — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang van het mannetje is een snelle, trillende triller, enkele seconden aanhoudend, die iets op en neer golft. Uitgevlogen jongen bedelen met een sissend, raspend geluid.

Luister: ZangXC913055

Opname: Thyago Almeida — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm, met een grote, hoekige kop zonder oorpluimen en een korte staart. De gezichtssluier is okergeel met een zwarte rand en een zwarte vlek boven elk geelgroen oog. Voorhoofd en achterhals zijn geelachtig okerkleurig, de rest van kop en bovendelen chocoladebruin, met witte vlekken op de vleugels. De staart is zwartachtig met twee smalle witte banden en een witte punt. De onderdelen zijn egaal okergeel, met een klein bruin vlekje op de kin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Geen andere uil in het gidsgebied combineert egaal okergele onderdelen met een zwart omrande, lichte gezichtssluier. De andesdwerguil Glaucidium jardinii en verwante dwerguilen zijn kleiner, met een langere staart, gestreepte onderdelen en 'valse ogen' in de nek. De witbroekbosuil Strix albitarsis is groter en dicht gebandeerd, met donkere ogen. Jonge briluilen Pulsatrix perspicillata hebben ook een witachtig tot okergeel lichaam, maar zijn veel groter en hebben een donker gezicht.

Leefgebied

Vochtig en halfvochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, Polylepis-bos en halfopen terrein met verspreide bomen, ook droger bos, in de Andes ruwweg tussen 1500 en 3800 m. Jaagt 's nachts vanaf een zitpost op insecten, knaagdieren en kleine vogels. Broedt in boomholten, zoals oude spechtenholen.

Verspreiding en trek

In Colombia, Ecuador en Peru verspreid en plaatselijk in de Andes, op beide flanken en in de inter-Andesdalen. In Bolivia plaatselijk in de Andes en de oostelijke valleien. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, op de tepui's van Venezuela en Guyana, en met een eigen ondersoort in het oosten en zuiden van Brazilië, Paraguay en het noordoosten van Argentinië; ook in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister op windstille nachten langs bosranden in bergbos naar de lange triller. De soort is overal plaatselijk en gebonden aan vaste territoria; recente meldingen van een plek geven de beste kans.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand geldt als stabiel, al leidt ontbossing in de Andes plaatselijk tot verlies van leefgebied.

Wetenschappelijke naam

Aegolius harrisii | (Cassin, 1849)

Cassin beschreef de soort in 1849 als Nyctale Harrisii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aegolius werd in 1829 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam is Latijn aegolius, een soort kerkuil of oehoe, van Grieks aigōlios, 'onheilsvogel'. De soortnaam eert Edward Harris (1799–1863), Amerikaans boer, amateur-ornitholoog en reisgenoot en beschermheer van Audubon. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Amerika (volgens de beschrijving).