Alle soorten › Uilen › Echte uilen › Holenuil
Holenuil | Athene cunicularia
Burrowing Owl | Mochuelo de madriguera | Coruja-buraqueira
De holenuil is een kleine, langpotige uil van open land die op de grond leeft en in holen broedt. Hij is ook overdag actief en zit vaak rechtop bij de ingang van zijn hol of op een paaltje. In het gidsgebied komt hij voor van de kustwoestijn tot de puna van het hooggebergte, met verschillende ondersoorten op de kust en in de Andes.
Geluid
Het mannetje roept een zachte, tweedelige koerende roep, koe-hoe, vooral in de schemering en 's nachts. Bij verstoring klinken snelle, kakelende kwik-kwik-reeksen en schorre krijsen; jongen in het hol sissen bij gevaar met een geluid dat op een ratelslang lijkt.
Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–26 cm; vogels van de Andes zijn gemiddeld groter dan die van de kust. Ronde kop zonder oorpluimen, gele ogen, opvallende witte wenkbrauwen en een witte keel, lange, dun bevederde poten en een korte staart. De bovendelen zijn zandbruin tot donkerbruin met witte vlekken. De borst is bruin met witte vlekken, de buik lichter met bruine banden. De seksen lijken op elkaar; vrouwtjes zijn vaak iets donkerder. Jongen hebben een egaal bruine borst en een ongevlekte, okerkleurige buik.
Verwarringssoorten
De velduil Asio flammeus leeft ook in open land, maar is groter, met korte oorpluimen, een donker omrande gezichtssluier en een gestreepte borst; hij zit zelden rechtop op lange poten. De Peruaanse dwerguil Glaucidium peruanum is kleiner, met een lange gebandeerde staart en 'valse ogen' in de nek, en zit in bomen en struiken in plaats van op de grond.
Leefgebied
Open land met korte of schaarse vegetatie: kustwoestijn, zandvlakten en droog struweel aan de kust, puna en altiplano, droge inter-Andesdalen, weiland, akkers, savanne, en ook bermen, vliegvelden en de randen van dorpen, van zeeniveau tot boven 4000 m. Eet insecten, vooral kevers en sprinkhanen, en knaagdieren, hagedissen en kleine vogels. Broedt in een hol in de grond, zelf gegraven of overgenomen van zoogdieren zoals viscacha's of gordeldieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in open land, onder meer in droge dalen en in de laaglandsavannen. In Ecuador in de inter-Andesdalen en het hooggebergte en in het droge zuidwesten, onder meer op het schiereiland Santa Elena. In Peru wijdverspreid langs de hele kust en in de Andes tot op de puna. In Bolivia op het altiplano, in de droge dalen en in de savannen van het oostelijke laagland. Ontbreekt op de Galápagos en in het gesloten regenwoud van het Amazonegebied. Buiten het gidsgebied van het zuidwesten van Canada en het westen van de Verenigde Staten via Midden-Amerika, Florida en het Caribisch gebied tot in Patagonië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk overdag langs wegen door de kustwoestijn, over weiland en op de puna naar een kleine uil op een paaltje, een aardhoop of bij een hol. Paren gebruiken jarenlang dezelfde holen en zijn daar vaak op dezelfde plek terug te vinden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk heeft de soort te lijden van verlies van open grasland, verstoring van holen, verkeer en bestrijdingsmiddelen, maar hij gebruikt ook door mensen gevormd open land.
Wetenschappelijke naam
Athene cunicularia | (Molina, 1782)
Molina beschreef de soort in 1782 als Strix Cunicularia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Athene werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam verwijst naar Athena, de Griekse godin van de wijsheid, wier heilige vogel de steenuil was. De soortnaam is Latijn cunicularius, 'mijnwerker, gangengraver', van cuniculus, 'konijn, onderaardse gang', naar het leven in holen. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chili.