Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Huaycotinamoe

Huaycotinamoe | Rhynchotus maculicollis

Huayco Tinamou | Tinamú huayco | Perdiz-huayco

De huaycotinamoe is een grote tinamoe met roodbruine vleugels van grazige berghellingen en droge dalen op de oostflank van de Andes in Bolivia en het noordwesten van Argentinië. Lang werd hij als ondersoort van het pampahoen Rhynchotus rufescens beschouwd, maar hij verschilt in kleed en geluid en is aan de berghellingen gebonden. De naam huayco gaat terug op het Quechua-woord voor ravijn of bergdal.

Huaycotinamoe (Rhynchotus maculicollis)
Foto: José Balderrama T. — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een reeks heldere, fluitende tonen, vooral in de vroege ochtend en tegen de avond vanaf de grazige hellingen te horen. Bij het opvliegen een luid geraas van de vleugels.

Luister: ZangXC443895

Opname: Rosendo Fraga — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

38–42 cm, met een lange hals, een lange, licht gebogen snavel en vrijwel geen staart. De kruin is zwartachtig. Hals en borst zijn geelbruin tot roodbruin, dicht gevlekt en gestreept met zwart. De buik is lichter geelbruin, de flanken zijn donker gebandeerd. De bovendelen zijn grijsbruin met zwarte bandering en lichte randen. De handpennen zijn roodbruin en in de vlucht zichtbaar. De poten zijn grijsachtig. De seksen zijn vrijwel gelijk.

Verwarrings­soorten

Het pampahoen Rhynchotus rufescens leeft in het laagland en heeft een effener roodbruine hals, zonder dichte zwarte vlekken; zijn fluittonen zijn anders. De andestinamoe Nothoprocta pentlandii is veel kleiner, grijzer, zonder roodbruine handpennen. De pisaccatinamoe Nothoprocta ornata leeft hoger op de puna, met een witachtige, zwart gestippelde kop. Darwins steisshoen Nothura darwinii is veel kleiner, met een korte snavel.

Leefgebied

Grazige berghellingen, grasland met verspreide struiken en bomen, open plekken in en boven het bergbos en de randen van akkers en weiden in de droge dalen, vooral tussen 1000 en 3000 m. Loopt over de grond en zoekt zaden, knollen, scheuten en insecten. Het nest ligt op de grond, verscholen in hoog gras of onder een struik.

Verspreiding en trek

In Bolivia op de oostflank van de Andes en in de droge dalen, van La Paz zuidwaarts via Cochabamba, Chuquisaca en Santa Cruz tot Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in de droge dalen rond Cochabamba en Samaipata op grazige hellingen met verspreide struiken. Vogels zijn het eerst te horen in de vroege ochtend; daarna lopen ze soms over open plekken en paden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort wordt bejaagd en verdraagt beweid land en kleinschalige landbouw, maar kan plaatselijk afnemen waar zwaar gejaagd wordt.

Wetenschappelijke naam

Rhynchotus maculicollis | Gray, 1867

Gray beschreef de soort in 1867 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Rhynchotus werd in 1825 ingevoerd door Spix. De geslachtsnaam komt van Grieks rhunkhos, 'snavel', met het achtervoegsel -ōtēs, 'voorzien van'; de oorspronkelijke beschrijving noemt de snavel lang en licht gebogen. Latijn macula, 'vlek', en collum, 'hals': 'met gevlekte hals'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia.