Alle soorten › Pinguïns › Pinguïns › Humboldtpinguïn
Humboldtpinguïn | Spheniscus humboldti
Humboldt Penguin | Pingüino de Humboldt | Pinguim-de-humboldt
De humboldtpinguïn is de pinguïn van de koude Humboldtstroom langs de kust van Peru en Chili. Hij broedt op kale eilanden en rotskusten aan de rand van de woestijn, waar hij zijn nest graaft in guano of wegkruipt in grotten en spleten. Het lot van de soort hangt nauw samen met de ansjovis en met de winning van guano.
Geluid
In de kolonie een luid, schor, ezelachtig balken, vaak met opgeheven kop en klapperende vleugels; daarnaast korte, schorre roepen tussen partners. Op zee meestal stil.
Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
65–70 cm, een middelgrote, gedrongen pinguïn. De bovendelen zijn zwartgrijs, de onderdelen wit met één brede zwarte band in de vorm van een omgekeerde U over borst en flanken, en verspreide zwarte vlekjes op de buik. De kop is zwart, met een smalle witte band die boven het oog begint, achter de oorstreek langs loopt en onder de keel samenkomt. De snavel is zwaar en zwart, met een lichte dwarsband; aan de snavelbasis en rond het oog is een groot stuk kale roze huid. Jonge vogels zijn grijsbruin van boven, zonder witte kopband en zonder borstband, met een vuilwitte wang.
Verwarringssoorten
De magelhaenpinguïn Spheniscus magellanicus, een zeldzame zwerver uit het zuiden, heeft twee zwarte borstbanden in plaats van één, een bredere witte kopband en minder kale roze huid aan de snavelbasis. De galápagospinguïn Spheniscus mendiculus is veel kleiner, met een smallere witte kopband, en komt alleen op de Galápagos voor.
Leefgebied
Rotsige eilanden, landtongen en kliffen langs de koude kust, vooral guano-eilanden; nestelt in zelfgegraven holen in de guano of in grotten, spleten en onder rotsblokken. Foerageert in de koele kustzee op scholen kleine vis, vooral ansjovis en sardines, meestal op enkele kilometers van de kolonie. Rust op rotsen en soms op stranden.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Peru langs vrijwel de hele kust, van het noorden zuidwaarts tot de grens met Chili, met de grootste kolonies op eilanden en schiereilanden in het midden en zuiden. Noordelijker dan Peru alleen als zeldzame zwerver. Niet in Colombia, Bolivia of op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de kust van Chili zuidwaarts tot ongeveer het eiland Chiloé.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Een boottocht vanuit Paracas naar de Islas Ballestas levert bijna altijd humboldtpinguïns op, op de rotsen tussen aalscholvers, genten en zeeleeuwen. Aan land mogen de beschermde kolonies niet betreden worden.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. De winning van guano heeft in het verleden veel broedplaatsen vernield. Nu zijn verdrinking in visnetten, overbevissing van ansjovis, verstoring en voedseltekort tijdens El Niño-jaren de grootste bedreigingen; sterke El Niño-jaren hebben de aantallen meermaals hard doen dalen.
Wetenschappelijke naam
Spheniscus humboldti | Meyen, 1834
Meyen beschreef de soort in 1834 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Spheniscus werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks sphēniskos, 'kleine wig', verkleinwoord van sphēn, 'wig', naar de vorm van de vleugels. De soortnaam eert Alexander von Humboldt (1769–1859), Pruisisch natuuronderzoeker en ontdekkingsreiziger in Zuid-Amerika; ook de Humboldtstroom langs de kust is naar hem genoemd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.