Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Jocotocomierpitta

Jocotocomierpitta | Grallaria ridgelyi

Jocotoco Antpitta | Tororoí jocotoco | Tovacuçu-jocotoco

De jocotocomierpitta is een grote, rondlijvige mierpitta met een opvallende witte wangvlek, die pas in 1997 werd ontdekt in het nevelwoud van zuid-Ecuador. De ontdekking leidde tot de oprichting van een natuurbeschermingsorganisatie die naar de vogel is genoemd en reservaten voor bedreigde soorten opzet. Het wereldgebied is klein en de soort is bedreigd.

Jocotocomierpitta (Grallaria ridgelyi)
Foto: Patty McGann — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een lage, holle, uilachtige roep van één of twee tonen, hoe of hoe-hoe, met tussenpozen herhaald, vooral in de vroege ochtend. Ver dragend, maar de richting van de roep is vaak niet duidelijk.

Luister: ZangXC341434

Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

20–23 cm, een zware, staartloos ogende mierpitta op lange poten, met een krachtige zwarte snavel. Kruin en nek zijn zwart en contrasteren sterk met een grote witte vlek van de teugel tot over de oorstreek. De bovendelen zijn bruin, de onderdelen grijswit met grijzere flanken. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met een minder scherp afgetekende kop.

Verwarrings­soorten

De zwart-witte kop maakt de soort in zijn gebied onmiskenbaar. De geschubde mierpitta Grallaria squamigera komt in dezelfde hoogtezone voor maar heeft okerkleurige, zwart geschubde onderdelen en een witte keel. De roodnekmierpitta Grallaria nuchalis is donker leigrijs van onder met een roodbruine nek en mist de witte wangvlek.

Leefgebied

Vochtig nevelwoud met een dichte onderlaag van bamboe, Chusquea, in een smalle hoogtezone rond 2300 tot 2700 m. Leeft op of vlak boven de bosbodem, waar hij hupt en stilstaat, en zoekt regenwormen, insecten en andere ongewervelden in de strooisellaag.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador alleen in het zuiden, op de oostflank van de Andes in de provincies Zamora-Chinchipe en Loja. Daarnaast vastgesteld in een klein aangrenzend gebied in het uiterste noorden van Peru. Komt niet voor in Colombia, Bolivia en op de Galápagos, en evenmin buiten het gidsgebied.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In het reservaat waar de soort werd ontdekt, in het nevelwoud van zuid-Ecuador, worden de vogels met regenwormen naar een vaste plek in het bos gelokt; daar zijn ze goed te zien. Elders is de soort schuw en meestal alleen te horen.

Staat van instandhouding

Bedreigd. Het wereldgebied is zeer klein en versnipperd, en het nevelwoud waarin de soort leeft wordt gekapt voor weiland. Een deel van het gebied is beschermd in een reservaat en een nationaal park.

Wetenschappelijke naam

Grallaria ridgelyi | Krabbe, Agro, Rice, Jácome, Navarrete & Sornoza-Molina, 1999

Krabbe, Agro, Rice, Jácome, Navarrete & Sornoza-Molina beschreef de soort in 1999 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam eert Robert S. Ridgely (geboren 1946), Amerikaans ornitholoog en medeoprichter van de Fundación Jocotoco. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Quebrada Honda, Zamora-Chinchipe, Ecuador.