Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Streepkopmierpitta

Streepkopmierpitta | Grallaria andicolus

Stripe-headed Antpitta | Tororoí andino | Tovacuçu-de-cabeça-listrada

De streepkopmierpitta is een kleine mierpitta van het hooggebergte van Peru en Bolivia, met een gestreepte kop en een geschubde, gevlekte borst. Hij leeft hoger dan bijna alle andere mierpitta's, in Polylepis-bosjes en struweel tot boven de boomgrens. De zuidelijke vorm punensis wijkt in kleed en roep af en wordt soms als aparte soort beschouwd.

Streepkopmierpitta (Grallaria andicolus)
Foto: thibaudaronson — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een lage, knarsende, kikkerachtige triller die stijgt en daalt, soms ingeleid door een hapering. De roep van de nominaatvorm is een enkele, iets hese, licht dalende toon; punensis geeft een of twee zachtere tonen.

Luister: ZangXC1184408

Opname: Étienne Leroy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, rond en kortstaartig, op blauwgrijze poten, met een zwarte snavel. Het voorhoofd is zwartachtig, de achterkruin olijfbruin, beide met witte of lichtgele streepjes. Lichte teugels lopen over in een witte oogring. De rug is grijsachtig olijf met zwarte en witachtige strepen. De keel is witachtig tot lichtgeel, de borst zwart en lichtgeel geschubd, de buik gevlekt. De vorm punensis in het zuiden heeft een zwartere kruin met oranjegele strepen, een ongestreepte rug en zwaarder gestreepte onderdelen. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Mierpitta's uit de groep van de muiscamierpitta, zoals de junínmierpitta Grallaria obscura en de punomierpitta Grallaria sinaensis, zijn egaal roodbruin zonder strepen en leven in vochtiger bos. De geschubde mierpitta Grallaria squamigera is veel groter, met een witte keel en okergele, fijn geschubde onderdelen. De atuenmierpitta Grallaria atuensis in het noorden van Peru is egaal bruin met een lichte buik.

Leefgebied

Polylepis- en Gynoxys-bosjes, struikrijk grasland van de puna en soms de rand van bos bij de boomgrens, meestal tussen 3500 en 4600 m, plaatselijk vanaf 3000 m. Zoekt insecten op de grond en soms op takken vlak daarboven. Het broedseizoen loopt vermoedelijk van december tot mei; over het nest is vrijwel niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de Andes: de nominaatvorm in de Westelijke Andes van het zuiden van Cajamarca tot Ayacucho en in de Centrale Andes van het zuiden van Amazonas tot Apurímac; punensis in Cusco en Puno. In Bolivia alleen in het westen van La Paz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in Polylepis-bosjes in de hooggebergten van Peru, bijvoorbeeld in de Cordillera Blanca of op de Abra Málaga in Cusco. Luister in de vroege ochtend naar de knarsende triller en kijk langs de randen van de bosjes, waar de vogel op stenen of op de grond tussen de struiken springt.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wel afhankelijk van Polylepis-bosjes, die door kap voor brandhout, branden en begrazing achteruitgaan.

Wetenschappelijke naam

Grallaria andicolus | (Cabanis, 1873)

Cabanis beschreef de soort in 1873 als Hypsibamon andicolus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van de Andes en Latijn -cola, 'bewoner': bewoner van de Andes. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Maraynioc, Junín, Peru.