Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Roodnekmierpitta
Roodnekmierpitta | Grallaria nuchalis
Chestnut-naped Antpitta | Tororoí nuquicastaño | Tovacuçu-de-nuca-castanha
De roodnekmierpitta is een grote, donkere mierpitta van het hoge bergbos van de noordelijke Andes, met een kastanjebruine kop en nek boven grijze onderdelen. Hij is sterk gebonden aan dichte bestanden Chusquea-bamboe. Zijn zang klinkt vooral bij zonsopgang en in de schemering.
Geluid
De zang is een reeks van vier tot zeven gefloten tonen; de eerste tonen lijken op elkaar, de laatste is lang en buigt scherp omhoog. Geeft ook kortere roepen, soms alleen de laatste opgaande toon. Zingt meestal verscholen vanaf een lage zitplaats.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–21 cm, rond en kortstaartig, op lange bleek blauwgrijze poten, met een zwarte snavel en een grijze iris. De kruin is donker kastanjebruin, achterkruin, nek en gezicht roodbruin, met een kale witte huidvlek achter het oog. De bovendelen, vleugels en staart zijn bruin. De onderdelen zijn asgrijs, het donkerst op de keel. Vogels in Colombia hebben een helderder kop en lichtere onderdelen; die op de westflank van noord-Ecuador hebben een bruine kruin, zwartachtige teugels en zwartgrijze onderdelen. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De tweekleurige mierpitta Grallaria rufocinerea in Colombia is kleiner, met geheel roodbruine bovendelen en zonder witte huidvlek achter het oog. De roestkapmierpitta Grallaria ruficapilla heeft een roodbruine kop maar witte, zwart gestreepte onderdelen. De geschubde mierpitta Grallaria squamigera is groter, met okergele, geschubde onderdelen. De bleeksnavelmierpitta Grallaria carrikeri in het noorden van Peru heeft een zwart gezicht en een ivoorkleurige snavel.
Leefgebied
Hoog bergbos en vochtig nevelwoud, vooral in en bij dichte Chusquea-bamboe, ook in de ondergroei van bos zonder bamboe ernaast, ongeveer tussen 2000 en 3000 m. Leeft op de grond diep in het bamboe en zoekt insecten en andere ongewervelden. Het enige bekende nest was een grote kom van bamboebladeren met wat takjes en mos, ongeveer 3 m hoog in een bamboebosje, met twee jongen.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in de Centrale Andes van Antioquia tot Cauca en op de westflank van de Oostelijke Andes in Cundinamarca. In Ecuador op de oostflank van Pichincha zuidwaarts, en op de westflank in het noorden (Imbabura en Pichincha). In Peru in het noorden, zuidwaarts tot Piura en Cajamarca. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Loop bij het eerste licht langs paden door bamboerijk hoog bergbos, bijvoorbeeld in de reservaten in de Andes van noord-Ecuador, en luister naar de reeks fluittonen met de opgaande slottoon. De vogel steekt soms kort een pad over of springt even uit het bamboe.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het gebied is groot en er zijn geen directe bedreigingen bekend, maar de soort is afhankelijk van ongestoord bamboerijk bergbos.
Wetenschappelijke naam
Grallaria nuchalis | Sclater, 1860
Sclater beschreef de soort in 1860 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Latijn nucha, 'nek'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.