Alle soorten › Ooievaarachtigen › Ooievaars › Kaalkopooievaar
Kaalkopooievaar | Mycteria americana
Wood Stork | Cigüeña americana | Cabeça-seca
De kaalkopooievaar is de enige ooievaar van Amerika die ook ver naar het noorden voorkomt. Hij vist op de tast: met de snavel half open in troebel water sluit hij die in een fractie van een seconde zodra hij een vis voelt. Hij broedt in kolonies in bomen boven water en is sterk afhankelijk van droogvallende plassen, waar vis zich concentreert.
Geluid
Volwassen vogels zijn meestal stil; ze sissen en klepperen met de snavel bij het nest. Jongen in de kolonie laten een aanhoudend, luid gebedel horen, als een koor van njeh-njeh.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
85–100 cm, een grote witte ooievaar met een lange, dikke, aan de punt licht gebogen snavel. Kop en bovenhals zijn kaal, de huid is donker grijs en geschubd; volwassen vogels hebben een hoornachtige, lichte plek op de kruin. Slagpennen en staart zijn zwart met een groene tot paarse glans, de rest van het kleed is wit. De poten zijn donker met roze tenen. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een gelige snavel en een grijsbruin bevederde kop en hals. Vliegt met uitgestrekte hals en poten en zweeft vaak hoog op thermiek, met zwarte achterrand en vleugelpunt.
Verwarringssoorten
De magoeari Ciconia maguari heeft een rechte, grijze snavel met rode basis, een bevederde kop, rood naakt gezicht en rode poten, en een zwarte rug. De jabiroe Jabiru mycteria is veel groter, geheel wit met een zwarte kop en hals, een rode band onderaan de hals en een iets opgewipte snavel. De witte ibis Eudocimus albus is veel kleiner en heeft een rode, sterk gebogen snavel. In de vlucht lijkt de koningsgier Sarcoramphus papa op afstand op een kaalkopooievaar, maar die vliegt met ingetrokken kop en korte staart.
Leefgebied
Moerassen, ondiepe meren, overstroomde savannen, rijstvelden, lagunes en mangrove, in het laagland, meestal onder 500 m. Eet vooral vis, ook kreeftjes, kikkers en waterinsecten, gevangen op de tast in ondiep water. Broedt in kolonies, vaak samen met reigers, in bomen in moerassen of mangrove; het nest is een platform van takken.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wijdverbreid in het Caribische laagland, de Magdalenavallei en de Llanos, plaatselijk langs de Pacifische kust. In Ecuador vooral in het westelijke laagland, in het stroomgebied van de Guayas, schaars in het oosten. In Peru in het noordwesten (Tumbes, Piura) en in het Amazonelaagland, verspreid. In Bolivia in het laagland van Beni, Santa Cruz en Pando. Buiten het gidsgebied van het zuidoosten van de Verenigde Staten via Mexico en Midden-Amerika tot in het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
In het droge seizoen verzamelen zich groepen bij plassen die droogvallen, bijvoorbeeld in de Llanos van Colombia, de savannen van Beni en de rijstvelden en moerassen rond de Golf van Guayaquil. Op warme ochtenden cirkelen groepen hoog op thermiek.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid, maar gevoelig voor het droogleggen van moerassen en veranderingen in de waterhuishouding, die het broedsucces sterk bepalen.
Wetenschappelijke naam
Mycteria americana | Linnaeus, 1758
Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Mycteria voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks muktēr, 'snuit, neus'. De soortnaam verwijst naar Amerika. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Brazilië.