Alle soorten › Nieuwewereldgieren › Nieuwewereldgieren › Kalkoengier
Kalkoengier | Cathartes aura
Turkey Vulture | Aura tiñosa | Urubu-de-cabeça-vermelha
De kalkoengier is de wijdst verbreide gier van Amerika. Hij zweeft laag boven het land met de vleugels in een ondiepe V en schommelt daarbij voortdurend heen en weer. Met zijn sterk ontwikkelde reukvermogen vindt hij ook kadavers die onder het bladerdak verborgen liggen. In het gidsgebied leven verschillende ondersoorten; in de noordelijke winter komen daar trekvogels uit Noord-Amerika bij.
Geluid
Stil; bij kadavers en op het nest alleen sissen en grommen.
Opname: Ed Pandolfino — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
64–76 cm, met lange, vrij smalle vleugels en een lange staart. Het kleed is zwartbruin, met bruine randen aan de veren van rug en vleugeldekveren. Van onderen zijn de slagpennen zilvergrijs en steken ze af tegen de zwarte ondervleugeldekveren. Volwassen vogels hebben een kale rode kop en een witachtige snavel; bij sommige ondersoorten heeft de achterkop een lichtere, geelachtige of witachtige tekening. Jonge vogels hebben een grijsachtige kop en een donkere snavel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De kleine geelkopgier Cathartes burrovianus en de grote geelkopgier Cathartes melambrotus hebben een gele tot oranje kop; de kleine vliegt laag boven savannen en moerassen, de grote boven het Amazonebos. De zwarte gier Coragyps atratus heeft een kortere staart, een grijze kop en witte vleugelpunten en houdt de vleugels vlak. De bandstaartbuizerd Buteo albonotatus vliegt met dezelfde vleugelhouding en heeft een vergelijkbare kleur, maar heeft een bevederde kop, een gele snavelbasis en gele poten, en witte banden in de staart.
Leefgebied
Vrijwel elk open en halfopen landschap: kustwoestijn, stranden, droog struweel, landbouwgebied, weiland, bosranden en open plekken in het bos, ook boven bergdalen. Van zeeniveau tot ongeveer 3000 m, plaatselijk hoger. Eet vooral kadavers, langs de kust ook dode vis en zeevogels. Broedt op de grond in een rotsholte, een grot, een holle boom of dicht struikgewas; legt meestal twee eieren.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia wijdverbreid in het laagland en in de Andes, aan beide zijden van het gebergte; zeer algemeen langs de woestijnkust van Peru. Trekvogels uit Noord-Amerika overwinteren vooral in Colombia en voor een deel verder zuidelijk. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Canada tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Overal langs wegen in open land; langs de kust van Peru vliegen vogels laag over stranden en kliffen. In de trektijden zijn in het noorden van Colombia soms grote groepen trekkende vogels te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en talrijk; plaatselijk lijdt ze onder vergiftigd aas en loodvergiftiging.
Wetenschappelijke naam
Cathartes aura | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Vultur Aura; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Cathartes werd in 1811 ingevoerd door Illiger. De geslachtsnaam komt van Grieks kathartēs, 'reiniger', naar de rol van deze gieren als opruimers van kadavers. De soortnaam aura gaat terug op Aurouá, een inheemse Mexicaanse naam voor deze gier. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Veracruz, Mexico.