Alle soorten › Zangvogels › Spotlijsters › Katvogel
Katvogel | Dumetella carolinensis
Grey Catbird | Pájaro gato gris | Pássaro-gato-cinzento
De katvogel is een leigrijze spotlijster van struikgewas in het oosten en midden van Noord-Amerika, genoemd naar zijn miauwende roep. Hij overwintert vooral in het zuidoosten van de Verenigde Staten, Mexico, Midden-Amerika en het Caribisch gebied. In het gidsgebied is hij een dwaalgast, die alleen op de Colombiaanse eilanden San Andrés en Providencia enigszins regelmatig in de winter wordt gezien.
Geluid
De roep is een nasaal, miauwend mieuw, die doet denken aan een kat; daarnaast een snel, droog kwut. De zang, in het overwinteringsgebied zelden te horen, is een lange, onregelmatige reeks krassende, piepende en fluitende frasen, vaak met nagebootste geluiden, waarbij de frasen meestal niet herhaald worden.
Opname: Scott Olmstead — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
21–23 cm, een slanke, egaal leigrijze vogel met een lange, afgeronde staart en een dunne zwarte snavel. De kruin is zwart, de staart zwartachtig. De onderstaartdekveren zijn roodbruin, wat vaak pas zichtbaar wordt als de vogel de staart opheft. Ogen donker, poten donker. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met lichtere onderstaartdekveren.
Verwarringssoorten
Weinig te verwarren. De tropische spotlijster Mimus gilvus is lichtgrijs, met witachtige onderdelen, een donkere oogstreep en witte toppen aan de staart. Grijze lijsters (Turdus) missen de zwarte kruin en de roodbruine onderstaartdekveren en hebben meestal een gele of oranje snavel.
Leefgebied
In het overwinteringsgebied in dicht struikgewas, bosranden, secundair bos, tuinen, mangroveranden en plantages, meestal laag in de begroeiing en vaak op de grond. Eet insecten en andere ongewervelden en in de winter veel bessen en vruchten. Broedt in Noord-Amerika in dichte struiken, met een komvormig nest.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: op San Andrés en Providencia een schaarse maar terugkerende wintergast van ongeveer oktober tot april; op het vasteland zeer zeldzaam, met enkele meldingen langs de Caribische kust in het noorden. Uit Ecuador, Peru en Bolivia zijn geen of nauwelijks gevallen bekend; ontbreekt op de Galápagos. Broedt in het zuiden van Canada en het oosten en midden van de Verenigde Staten; overwintert van het zuidoosten van de Verenigde Staten tot Panama en in het Caribisch gebied.
Hoe en wanneer kijken
Zoek op San Andrés in dichte struiken en tuinen; de vogel verraadt zich vaak eerst door de miauwende roep uit de begroeiing. Een waarneming op het vasteland is uitzonderlijk; documenteer die met foto's en geluidsopnamen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen en wijdverbreid in Noord-Amerika; in het gidsgebied een schaarse wintergast op de eilanden en een dwaalgast op het vasteland.
Wetenschappelijke naam
Dumetella carolinensis | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als [Muscicapa] carolinensis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Dumetella werd in 1837 ingevoerd door Wood. De geslachtsnaam is gevormd van Latijn dumus, 'doornstruik', en betekent ongeveer 'kleine bewoner van het struikgewas'. De soortnaam is Nieuwlatijn voor 'uit Carolina'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Virginia, Verenigde Staten.