Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Kleine mantelmeeuw

Kleine mantelmeeuw | Larus fuscus

Lesser Black-backed Gull | Gaviota sombría | Gaivota-de-asa-escura

De kleine mantelmeeuw is een slanke, donkerruggige meeuw die in Europa broedt en vooral in West-Afrika en rond de Middellandse Zee overwintert. Sinds de jaren zeventig overwinteren steeds meer vogels in Noord-Amerika en het Caribisch gebied. In het gidsgebied is hij een zeer schaarse wintergast, vooral aan de Caribische kust van Colombia.

Kleine mantelmeeuw (Larus fuscus)
Foto: Bengt Nyman from Vaxholm, Sweden — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diep, lachend kjauw-kjauw, iets lager en nasaler dan bij de zilvermeeuwen. Wintergasten laten zich weinig horen.

Luister: RoepXC1065457

Opname: Francesco Sottile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

52–64 cm, een vrij slanke meeuw met lange vleugels die ver voorbij de staart reiken en gele poten. Volwassen vogels hebben een leigrijze tot bijna zwarte mantel, een zwarte vleugelpunt met kleine witte vlekken, een gele snavel met een rode vlek en een lichte iris; in winterkleed is de kop bruin gestreept. Onvolwassen vogels zijn donkerbruin gevlekt, met donkere vleugels zonder lichte binnenste handpennen, een witte stuit met een scherp begrensde zwarte staartband en een zwarte snavel. Het volwassen kleed wordt na ongeveer vier jaar bereikt. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kelpmeeuw Larus dominicanus is zwaarder, met een zwartbruine mantel, kortere vleugels en groenachtig gele poten. De Amerikaanse zilvermeeuw Larus smithsonianus is zwaarder, met een lichtgrijze mantel en roze poten; jonge vogels hebben lichtere binnenste handpennen en een donkerder stuit. De simeonsmeeuw Larus belcheri heeft een zwarte staartband en een gele snavel met een zwart-rode punt, en leeft aan de Pacifische kust. De grote mantelmeeuw Larus marinus is veel groter, met vleeskleurige poten.

Leefgebied

Stranden, estuaria, lagunes, havens en vuilnisbelten aan de kust, soms bij grote meren in het laagland. Eet vis, ongewervelden en afval en zoekt vaak voedsel op zee. Broedt niet in het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia zeer schaars maar met toenemende waarnemingen aan de Caribische kust. In Ecuador en Peru hooguit enkele waarnemingen aan de kust; in Bolivia en op de Galápagos niet bekend. Broedt in Europa, van IJsland tot Scandinavië en Noordwest-Rusland; overwintert van West-Europa tot West-Afrika en in toenemend aantal in het oosten van Noord-Amerika en het Caribisch gebied.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek tussen november en april tussen groepen lachmeeuwen en sterns op stranden en in havens aan de Caribische kust van Colombia. Let op de donkere mantel, de lange vleugels en de gele poten.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De wereldstand is groot; in het westen van het verspreidingsgebied is hij gegroeid.

Wetenschappelijke naam

Larus fuscus | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Larus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks laros of Latijn larus, een woord voor een meeuw of een andere grote zeevogel. De soortnaam komt van Latijn fuscus, 'donker', naar de donkere mantel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.