Alle soorten › Nieuwewereldgieren › Nieuwewereldgieren › Koningsgier
Koningsgier | Sarcoramphus papa
King Vulture | Zopilote rey | Urubu-rei
De koningsgier is de enige soort in zijn geslacht en de Amerikaanse gier met de kleurrijkste kop. Hij leeft boven de bossen van het laagland, waar hij hoog rondzweeft, meestal alleen of in paren. Bij een kadaver verdringt hij de kleinere gieren; met zijn krachtige snavel scheurt hij huiden open die de andere soorten niet kunnen openen. Hij zoekt vooral op het oog en volgt vaak de geelkopgieren, die aas op de geur vinden.
Geluid
Meestal stil. Bij kadavers en op de nestplaats laat hij een laag gekras, sissen en blazen horen.
Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.
Herkenning
71–81 cm, met brede vleugels en een korte, brede staart. Volwassen vogels hebben roomwitte lichaamsveren en vleugeldekveren, zwarte slagpennen en een zwarte staart; in de vlucht steken het witte lichaam en de witte voorvleugel af tegen de zwarte achterrand. Rond de hals ligt een grijze kraag. De kale kop en hals zijn gekleurd in oranje, rood, geel en paars, met een oranje vlezige lel op de snavelbasis en een witte iris. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn egaal leigrijs tot zwartbruin met een donkere kop; het volwassen kleed ontstaat geleidelijk in vier à vijf jaar, via tussenkleden met witte vlekken op buik en ondervleugel.
Verwarringssoorten
De kaalkopooievaar Mycteria americana is in de vlucht ook wit met zwarte slagpennen en een zwarte staart, maar heeft een lange, uitgestoken hals en lange poten. Jonge koningsgieren lijken op de zwarte gier Coragyps atratus, maar zijn groter, met bredere vleugels en zonder scherp afgetekende witte vlek aan de vleugelpunt. De andescondor Vultur gryphus is veel groter, met een witte halskraag en wit op de bovenvleugel, en leeft hoog in de Andes.
Leefgebied
Ongestoord vochtig laaglandbos en het bos van de voetheuvels, ook savannen en droger bos waar voldoende bos overblijft; meestal onder 1500 m, af en toe hoger. Zweeft hoog boven het bladerdak en rust op hoge, kale bomen. Leeft van kadavers, van grote zoogdieren tot vis en reptielen. Legt één ei zonder nest in een holle boomstronk, een boomholte of tussen wortels op de bosbodem.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland en de voetheuvels aan beide zijden van de Andes. In Ecuador in het oosten algemener dan in het westen, waar de soort zeldzaam is geworden. In Peru in het Amazonelaagland en op de oostelijke voetheuvels, verder plaatselijk in het droge noordwesten (Tumbes). In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van Mexico tot het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk op heldere ochtenden, als de thermiek op gang komt, vanaf een uitkijktoren of een open plek met wijd zicht over het bos. In het Amazonegebied, bijvoorbeeld in Manu en Tambopata in Peru, zweeft de soort regelmatig boven rivieren en bosranden.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied, maar neemt af waar het bos wordt gekapt en is buiten grote bosgebieden zeldzaam geworden.
Wetenschappelijke naam
Sarcoramphus papa | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Vultur Papa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Sarcoramphus werd in 1805 ingevoerd door Duméril. De geslachtsnaam komt van Grieks sarx, 'vlees', en rhamphos, 'kromme snavel', naar de vlezige uitgroei op de snavel. De soortnaam is Latijn papa, 'bisschop', naar het witte verenkleed dat aan een bisschopsgewaad doet denken. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.