Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Kuifmiertangare

Kuifmiertangare | Driophlox cristata

Crested Ant Tanager | Tangara hormiguera copetona | Tiê-de-crista

De kuifmiertangare is een roodgekleurde kardinaal die alleen in Colombia voorkomt, in de West- en Centraal-Andes. Hij leeft in paren of groepjes in de dichte ondergroei van vochtig bergbos, vaak langs beken en in ravijnen. Als enige miertangare heeft hij een opzetbare scharlakenrode kuif.

Kuifmiertangare (Driophlox cristata)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De ochtendzang is een reeks herhaalde tsje-ik-tonen. Bij onrust een luid, schel tsji-vie-iek. Groepjes houden contact met korte, schorre roepjes.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

18–19 cm, met een vrij lange staart en een stevige, donkere snavel. Het mannetje is donkerrood, met een opvallende scharlakenrode kuif die hij kan opzetten; de bovendelen lopen van rood op de schouders naar bruinrood op de stuit. Keel en borst zijn helderrood, de buik is grijsachtig met een rode zweem. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar is doffer en heeft een kleinere kuif. Jongen missen de kuif en zijn roodbruin van boven en kaneelkleurig van onderen.

Verwarrings­soorten

De rode miertangare Habia rubica is doffer roodbruin, met een smalle, zwart omzoomde kruinstreep zonder kuif, en leeft in het laagland ten oosten van de Andes. De roodkeelmiertangare Driophlox fuscicauda is bruiner, zonder kuif, en leeft lager, in het laagland van het noorden. De zomertangare Piranga rubra is egaler rood, met een lichte snavel en zonder kuif, en zoekt zijn voedsel hoger in de bomen.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig bos op de middelste hoogten en van bergbos, ruwweg tussen 700 en 2000 m, vooral in dichte begroeiing langs beken, in ravijnen en rond open plekken van aardverschuivingen; soms ook in meer open terrein. Zoekt in paren of groepjes in de lage etages naar insecten en andere geleedpotigen, daarnaast palmzaden en vruchten; vangt soms insecten in de vlucht en volgt af en toe zwermen trekmieren. Over het broeden is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Colombia: op beide flanken van de West-Andes, van Antioquia zuidwaarts tot Cauca, en op beide flanken van de Centraal-Andes, van Antioquia tot Tolima. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de ochtend in bosrijke ravijnen en langs beken op de hellingen van de West- en Centraal-Andes naar de schelle roep van een groepje; de vogels blijven meestal laag in de dichte begroeiing.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort komt in enkele beschermde gebieden voor, maar de stand neemt af doordat het bergbos wordt gekapt en versnipperd.

Wetenschappelijke naam

Driophlox cristata | (Lawrence, 1875)

Lawrence beschreef de soort in 1875 als Phaenicothraupis cristata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Driophlox werd in 2024 ingevoerd door Scott, Chesser, Unitt & Burns. De geslachtsnaam (2024) combineert Grieks drios, 'struikgewas', met phlox, 'vlam'. De soortnaam is Latijn cristatus, 'gekuifd'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.