Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Roetmiertangare

Roetmiertangare | Driophlox gutturalis

Sooty Ant Tanager | Tangara hormiguera ahumada | Tiê-fuliginoso

De roetmiertangare is een donkergrijze kardinaal met een rode kuif en keel, endemisch in het noorden van Colombia. Hij leeft in de ondergroei van vochtig bos aan de noordvoet van de Andes, van de bovenloop van de Sinú tot de middenloop van de Magdalena. Groepjes trekken luidruchtig door dichte begroeiing en sluiten zich aan bij gemengde groepen.

Roetmiertangare (Driophlox gutturalis)
Foto: Adaptivity77 — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Groepen laten een schor, raspend gekwetter en harde tsjek-roepen horen. De zang is een reeks heldere, fluitende frasen, vooral bij zonsopgang.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

19–20 cm, met een vrij lange staart en een stevige, donkere snavel. Het mannetje is roetgrijs tot zwartachtig grijs, met een scharlakenrode kuif die vaak plat ligt en een rozerode keel. Het vrouwtje is doffer grijs, met een kleinere, minder heldere kuif en een rozewitte keel. Jonge vogels zijn bruiner grijs.

Verwarrings­soorten

De rode miertangare Habia rubica is dof roodbruin, met een smalle, zwart omzoomde kruinstreep. De roodkeelmiertangare Driophlox fuscicauda is roodbruin en leeft in het Caribische laagland verder naar het noorden. De kuifmiertangare Driophlox cristata is helderder rood, met een opzetbare kuif, en leeft hoger in de Andes. De roetmaskertangare Mitrospingus cassinii heeft een gele kruin en een olijfgele onderkant.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig laagland- en voetheuvelbos, bosranden, open plekken en oudere secundaire bossen, tot ongeveer 1000 m. Houdt van dichte begroeiing langs beken en op hellingen met aardverschuivingen binnen uitgestrekt bos. Leeft in paren of groepjes. Eet insecten en vruchten. Het nest is een kom laag in de vegetatie.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch in Colombia: van de bovenloop van de Sinú aan de noordkant van de westelijke Andes oostwaarts langs de noordvoet van de Andes, door het gebied van de benedenloop van de Cauca en de Nechí, tot de middenloop van de Magdalenavallei. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in bos langs beken in de middenloop van de Magdalenavallei, bijvoorbeeld in Antioquia, naar het schorre gekwetter van een groepje in de ondergroei; let op de rode kuif die alleen bij opwinding omhoog gaat.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een klein verspreidingsgebied in een streek met veel ontbossing en is afhankelijk van uitgestrekt bos.

Wetenschappelijke naam

Driophlox gutturalis | (Sclater, 1854)

Sclater beschreef de soort in 1854 als Phoenicothraupis gutturalis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Driophlox werd in 2024 ingevoerd door Scott, Chesser, Unitt & Burns. De geslachtsnaam (2024) combineert Grieks drios, 'struikgewas', met phlox, 'vlam'. De soortnaam is nieuw-Latijn gutturalis, 'van de keel', naar de rode keelvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.