Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Lachvalk
Lachvalk | Herpetotheres cachinnans
Laughing Falcon | Halcón guaco | Acauã
De lachvalk is een gedrongen valk met een grote, roomwitte kop en een breed zwart masker dat als een band rond de nek doorloopt. Hij is gespecialiseerd in het vangen van slangen, die hij vanaf een open zitplaats opwacht. Zijn luide, ritmische duetten in de schemering zijn in de tropische laaglanden over grote afstand te horen.
Geluid
Vooral in de schemering een luid, lang aanhoudend duet van paren: een reeks gwa-ko, gwa-ko, die tot enkele minuten kan duren en waaraan de Spaanse naam ontleend is. Daarnaast een herhaald, lachend ha, ha, ha, dat de Nederlandse en Engelse naam verklaart.
Opname: Robson Silva e Silva — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
46–56 cm, met een grote kop, korte, afgeronde vleugels en een lange staart. Kop, hals en onderkant zijn roomwit tot licht geelbruin; een breed zwart masker loopt van het oog naar achteren en sluit in de nek aaneen. Op de kruin smalle donkere streepjes. Rug en vleugels zijn donker bruinzwart. De staart is zwart met smalle witte banden en een witte eindzoom. In de vlucht een lichte, roodbruine vlek aan de basis van de handpennen. De snavel is zwart, de poten zijn geelachtig. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn vergelijkbaar, met een iets lichter, minder scherp afgetekend kleed.
Verwarringssoorten
Door het zwarte masker en de lichte kop is hij weinig te verwarren. De geelkopcaracara Daptrius chimachima heeft ook een lichte kop en onderkant, maar mist het zwarte masker, heeft een lichte vlek in de vleugel en zit vaker in open land en bij vee. De grote bosvalk Micrastur semitorquatus in de lichte vorm heeft een witte kraag, maar een donkere kruin, een donkere wangvlek in plaats van een masker en langere poten, en leeft verborgen in het bos.
Leefgebied
Bosranden, open bos, half open landschap met verspreide bomen, galerijbos, savanne en droogbos, ook rond rivieren en in gekapt bos; vooral in het laagland tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger. Zit lang rechtop op een kale tak of paal en laat zich op slangen vallen, ook giftige; vangt daarnaast hagedissen en kleine zoogdieren. Het nest ligt in een boomholte, een rotsholte of een oud nest van een andere vogel; er wordt meestal één ei gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in vrijwel alle laaglanden, aan beide zijden van de Andes. In Ecuador in het westen, ook in de droge zuidwesthoek, en in het Amazonegebied. In Peru in het Amazonegebied en in het noordwesten. In Bolivia in de noordelijke en oostelijke laaglanden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let op kale takken en dode bomen langs bosranden en rivieren; de vogel zit er vaak lang stil. Bij zonsopkomst en zonsondergang verraadt het duet zijn aanwezigheid over grote afstand.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Wijdverbreid en verdraagt een half open, gedeeltelijk ontbost landschap.
Wetenschappelijke naam
Herpetotheres cachinnans | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Falco cachinnans; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Herpetotheres werd in 1817 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks herpeton, 'reptiel', en therizein, 'afmaaien', naar het voedsel van de vogel. De soortnaam is Latijn cachinnans, 'luid lachend', naar de roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.