Alle soorten › Valkachtigen › Valken en caracara's › Kuifcaracara
Kuifcaracara | Caracara plancus
Crested Caracara | Caracara quebrantahuesos | Carcará
De kuifcaracara is een grote, langpotige valk van open land, die veel over de grond loopt en een breed menu heeft, van aas tot insecten. Met zijn zwarte kap, witte hals en naakte, rode tot oranje gezicht is hij in open landschap vaak al van ver te herkennen. Hij profiteert van ontbossing en veeteelt en breidt zich in het Amazonegebied uit.
Geluid
Meestal stil. Een droge, ratelende roep, krrrak-krrrak, waarbij de vogel de kop ver naar achteren in de nek gooit.
Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
50–60 cm, met lange poten, een grote kop en een zware, hoge snavel. De volwassen vogel heeft een zwarte kap met een korte, platte kuif, een naakt, rood tot oranjegeel gezicht en een witte tot geelbruine wang, keel en hals. De rug en de borst zijn wit of geelbruin met donkere dwarsbandjes; de buik, de vleugels en de dijen zijn zwartbruin. De staart is wit met fijne donkere banden en een brede zwarte eindband. In de vlucht vallen de witte vlekken in de handpennen op. Poten geel. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels zijn bruiner, met strepen in plaats van banden en een grijs tot roze gezicht. Vogels uit het noorden van het gidsgebied (vorm cheriway) hebben een zwartere, minder gebandeerde rug dan die uit het zuiden.
Verwarringssoorten
De geelkopcaracara Daptrius chimachima is veel kleiner, met een geelbruine kop zonder zwarte kap. De zwarte gier Coragyps atratus heeft eveneens witte handpenvlekken, maar is geheel zwart met een kale, grijze kop. De lelcaracara Daptrius carunculatus en de bergcaracara Daptrius megalopterus leven in het hooggebergte en zijn zwart-wit zonder gebandeerde borst.
Leefgebied
Open land met verspreide bomen: savannes, weiden, akkers, droog bos en struweel, rivieroevers en randen van moerassen, van het laagland tot ongeveer 3000 m in droge Andesdalen. Zoekt lopend voedsel en eet aas, insecten, kleine gewervelde dieren, eieren en jongen van andere vogels; jaagt ook andere roofvogels hun buit af en volgt branden en ploegende machines. Het nest is een grote takkenhoop in een boom, palm of cactus.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia wijdverbreid in open laagland, vooral in het Caribische gebied, het Magdalenadal en de Llanos, en in droge dalen in de Andes. In Ecuador plaatselijk, vooral in ontbost land in het oostelijke laagland en in enkele droge valleien. In Peru vooral in savannes en ontbost land in het oostelijke laagland en plaatselijk in het noordwesten. In Bolivia wijdverbreid in het laagland, de Chaco en de lagere Andesdalen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van de Verenigde Staten tot Vuurland.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in weiden en savannes, langs wegen en bij veebedrijven; vogels zitten vaak op palen of lopen tussen het vee. In de Llanos van Colombia en het laagland van Bolivia is hij een vaste verschijning.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort neemt plaatselijk toe doordat bos wordt omgezet in weiden; wordt soms vervolgd als vermeende rover van jonge dieren.
Wetenschappelijke naam
Caracara plancus | (Miller, 1777)
Miller beschreef de soort in 1777 als Falco Plancus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Caracara werd in 1826 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam gaat terug op Oud-Tupi karakará, waarschijnlijk een klanknabootsing van de roep. De soortnaam is Latijn plancus, 'arend'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Vuurland.