Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Levertangare

Levertangare | Piranga flava

Hepatic Tanager | Piranga bermeja | Sanhaço-de-fogo

De levertangare is in de hier gevolgde indeling een wijdverbreide Piranga van het zuidwesten van de Verenigde Staten tot Argentinië, waarin de Andesvorm (lutea) en de laaglandvorm (flava) samengaan. In het gidsgebied is het een standvogel van halfopen bos, bosranden en droog bos op de Andeshellingen. De snavel heeft een klein tandje in de rand van de bovensnavel.

Levertangare (Piranga flava)
Foto: Félix Uribe from Rionegro, Antioquia, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks heldere, fluitende frasen, iets voller dan die van de zomertangare. De roep is een kort, droog tsjoek of tsjup.

Luister: RoepXC1175818

Opname: Paul Molina Abril — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een stevige, donkergrijze tot hoornkleurige snavel. Het mannetje is rood, op de rug en de wangen iets doffer en grijziger; de Andesvorm is helderder rood dan de Noord-Amerikaanse vormen. Het vrouwtje is olijfgroen van boven en geel tot okergeel van onderen, met grijzige wangen. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje, met oranje tinten op kop en borst.

Verwarrings­soorten

De zomertangare Piranga rubra heeft een lichtere, hoornkleurige snavel, mist het grijzige op wangen en flanken en is een wintergast uit Noord-Amerika. De witvleugeltangare Piranga leucoptera is kleiner, met zwarte vleugels met witte vleugelstrepen. De vermiljoenkardinaal Cardinalis phoeniceus heeft een hoge, spitse kuif en leeft in het droge noordoosten van Colombia.

Leefgebied

Halfopen bos, bosranden, secundair bos, droog en halfgroenblijvend bos op de hellingen en in de dalen, en open terrein met verspreide bomen, vooral tussen 1000 en 2500 m, plaatselijk lager in het droge westen; in Bolivia ook in savanne met bomen. Zoekt in de boomlaag naar insecten en vruchten, meestal in paren. Het nest is een ondiepe kom hoog in een boom.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Andes, de Sierra Nevada de Santa Marta en de Serranía de Perijá. In Ecuador op beide flanken van de Andes en in de droge dalen, ook in het droge zuidwesten. In Peru op beide flanken van de Andes en in de inter-Andesdalen. In Bolivia op de oostflank van de Andes en in het oostelijke laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuidwesten van de Verenigde Staten tot Midden-Amerika, en in Venezuela, de Guyana's, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk op de middelste hoogten in halfopen bos en aan bosranden naar een rode Piranga met een donkere snavel. Luister naar de droge tsjoek-roep.

Staat van instandhouding

Niet geëvalueerd in de hier gevolgde indeling. De soort is in het gidsgebied vrij algemeen en verdraagt halfopen terrein en bosranden goed.

Wetenschappelijke naam

Piranga flava | (Vieillot, 1822)

Vieillot beschreef de soort in 1822 als S[altator] Flavus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Piranga werd in 1808 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van het Tupi-woord tijepiranga, de naam van een onbekend klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn flavus, 'geel', naar het gelige verenkleed van het vrouwtje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.