Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Zomertangare

Zomertangare | Piranga rubra

Summer Tanager | Piranga roja | Sanhaço-vermelho

De zomertangare is een Noord-Amerikaanse Piranga die in de noordelijke winter in groot aantal naar het noordwesten van Zuid-Amerika trekt. Het mannetje is het hele jaar egaal rood, wat hem onder de wintergasten onderscheidt. In het winterverblijf leeft hij meestal alleen en eet hij veel bijen en wespen.

Zomertangare (Piranga rubra)
Foto: Matt Felperin — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een kenmerkend, staccato pi-tuk of pi-ti-tuk, ook in het winterverblijf vaak te horen. De zang, een reeks heldere, roodborstachtige frasen, is in het gidsgebied zelden te horen.

Luister: ZangXC1106117

Opname: Manuel Grosselet — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een vrij lange, dikke, lichte snavel. Het volwassen mannetje is helemaal rozerood, met iets donkerder vleugels; het blijft ook in de winter rood. Het vrouwtje is olijfgeel van boven en okergeel tot oranjegeel van onderen, zonder vleugelstrepen. Jonge mannetjes in de eerste winter lijken op het vrouwtje en krijgen in de loop van de winter rode vlekken.

Verwarrings­soorten

De levertangare Piranga flava heeft een donkerdere, grijzige snavel, grijzige wangen en flanken, en is een standvogel van de Andes. De zwartvleugeltangare Piranga olivacea heeft zwarte (mannetje) of donkere (vrouwtje) vleugels, een kortere snavel en een groenere tint. De witvleugeltangare Piranga leucoptera is kleiner, met zwarte vleugels met witte strepen. De kuifmiertangare Driophlox cristata en de rode miertangare Habia rubica zijn doffer rood, met een donkere snavel, en leven in de ondergroei.

Leefgebied

In de winter in bosranden, secundair bos, halfopen land met bomen, schaduwkoffie, oeverbos, tuinen en parken, van het laagland tot ongeveer 2500 m, vooral in de voetheuvels en op de lagere hellingen. Zoekt in de boomlaag naar insecten, vooral bijen en wespen, die hij in de vlucht vangt, en eet daarnaast vruchten. Leeft meestal alleen en sluit zich soms aan bij gemengde groepen. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

Wintergast, vooral van oktober tot april. In Colombia algemeen en wijdverbreid in het laagland, de dalen en op de Andeshellingen. In Ecuador vrij algemeen aan beide kanten van de Andes. In Peru verspreid, vooral in het noorden en ten oosten van de Andes. In Bolivia schaars, vooral in het noorden. Op de Galápagos een zeldzame dwaalgast. Broedt in het zuiden van de Verenigde Staten en in het noorden van Mexico en overwintert van Mexico tot Bolivia en het westen van Brazilië.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de winter in bosranden en tuinen naar de staccato pi-tuk-roep. Een egaal rode vogel met een lichte snavel in de boomkruinen tussen oktober en april is in de regel een mannetje zomertangare.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is talrijk en gebruikt in het winterverblijf ook secundaire begroeiing, schaduwkoffie en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Piranga rubra | (Linnaeus, 1758)

Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Fringilla rubra; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Piranga werd in 1808 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van het Tupi-woord tijepiranga, de naam van een onbekend klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn ruber, 'rood', naar het rode mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.