Alle soorten › Zangvogels › Kardinaalachtigen › Zwartvleugeltangare
Zwartvleugeltangare | Piranga olivacea
Scarlet Tanager | Piranga escarlata | Sanhaço-escarlate
De zwartvleugeltangare is een Noord-Amerikaanse Piranga die vooral in het westelijke Amazonegebied overwintert. In het broedkleed is het mannetje scharlakenrood met zwarte vleugels en staart, maar in het gidsgebied ziet men het meestal in het geelgroene winterkleed. Hij trekt in het najaar en voorjaar door Colombia.
Geluid
De roep is een schor, kenmerkend tsjip-boerr. De zang, een schorre, roodborstachtige reeks frasen, is in het gidsgebied zelden te horen, soms kort voor de terugtrek.
Opname: Bobby Wilcox — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–17 cm, met een vrij korte, dikke, lichte snavel. Het mannetje in de winter is olijfgroen van boven en geel van onderen, met zwarte vleugels en staart; vanaf februari en maart verschijnen rode veren en voor de terugtrek is het vaak al grotendeels scharlakenrood. Het vrouwtje is olijfgroen en geel, met donkergrijze tot bruingrijze vleugels zonder vleugelstrepen. Jonge mannetjes lijken op het vrouwtje, met iets donkerder vleugels.
Verwarringssoorten
Het vrouwtje van de zomertangare Piranga rubra is warmer okergeel, met een langere snavel en vleugels die niet donkerder zijn dan de rug. De witvleugeltangare Piranga leucoptera is kleiner, met twee witte vleugelstrepen, en een standvogel van bergbos. Vrouwtjes van de levertangare Piranga flava hebben een donkere snavel en grijzige wangen.
Leefgebied
In de winter in de boomlaag en aan randen van vochtig laaglandbos en voetheuvelbos, in várzea en op riviereilanden, en tijdens de trek ook in secundair bos, bosranden en hoger op de Andeshellingen, tot ongeveer 2500 m. Zoekt hoog in de bomen naar insecten en vruchten, meestal alleen en vaak met gemengde groepen. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Wintergast en doortrekker, vooral van oktober tot april. In Colombia vooral doortrekker, in het noorden en in de Andes, en wintergast in het oostelijke laagland. In Ecuador en Peru vooral wintergast in het oostelijke laagland en in de voetheuvels, ten westen van de Andes schaars. In Bolivia wintergast in het noorden. Op de Galápagos een zeldzame dwaalgast. Broedt in het oosten van Noord-Amerika en overwintert vooral in het noordwesten van Zuid-Amerika.
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in de winter in de boomkruinen van vochtig laaglandbos op een geelgroene vogel met zwarte vleugels, vaak in een gemengde groep. Luister naar de schorre tsjip-boerr-roep.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is talrijk, maar is in het broed- en winterverblijf afhankelijk van bos.
Wetenschappelijke naam
Piranga olivacea | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Tanagra olivacea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Piranga werd in 1808 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van het Tupi-woord tijepiranga, de naam van een onbekend klein vogeltje. De soortnaam komt van Latijn olivaceus, 'olijfgroen', naar het verenkleed van vrouwtjes en mannetjes buiten de broedtijd. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit New York, Verenigde Staten.