Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Lijstermierpitta

Lijstermierpitta | Myrmothera campanisona

Thrush-like Antpitta | Tororoí campanero | Tovaca-patinho

De lijstermierpitta is de meest verspreide mierpitta van het Amazonelaagland en komt in alle vier de landen van het gidsgebied voor, ten oosten van de Andes. In kleed en houding lijkt hij op een kleine lijster op lange poten. Zijn holle zang is in hoog laaglandbos een van de geregeld te horen geluiden van de bosbodem.

Lijstermierpitta (Myrmothera campanisona)
Foto: Marco Cruz — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een reeks van zes tot negen holle fluittonen die in toonhoogte en sterkte toenemen en abrupt eindigen, hoo-hoo-hoo-hu-hu-hu. Zingt vaak, ook later op de ochtend.

Luister: ZangXC1154909

Opname: Daan van der Hoeven — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–16 cm, rond en bijna staartloos op lange, roze-grijze poten. De bovendelen zijn egaal olijfbruin, ook kruin en nek; teugel en een smalle oogring zijn bleek okerkleurig. De keel is wit; de borst witachtig met een okergele waas en vage, brede bruine strepen; de buik wit en de flanken olijfbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn roestbruin gevlekt.

Verwarrings­soorten

De witteugelmierpitta Myrmothera fulviventris heeft een grijze kop met een witte teugel en roestbruine flanken. De amazonemierpitta Myrmothera berlepschi en de roodflankmierpitta Hylopezus macularius hebben zwarte vlekken op een okergele borst. De kortstaartmierlijster Chamaeza campanisona heeft een duidelijke staart en geschubde onderdelen, loopt met een opgewipte staart en leeft vooral op de voetheuvels.

Leefgebied

De bodem en onderlaag van hoog laaglandbos op terra firme, vaak rond omgevallen bomen, in dichte plekken en langs beekjes, tot ongeveer 1000 m op de voetheuvels. Zoekt op de grond naar insecten en andere ongewervelden. Het nest is een ondiepe kom, laag in een struik of op een stronk.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het laagland ten oosten van de Andes, van Meta zuidwaarts tot Amazonas. In Ecuador in het oostelijke laagland en op de voetheuvels. In Peru in het hele oostelijke laagland. In Bolivia in het noorden, in Pando, Beni en La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en Brazilisch Amazonië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend naar de holle, stijgende reeks in hoog terra-firmebos in het oostelijke laagland van Ecuador en Peru. De vogel zingt vanaf een omgevallen stam of een lage tak en blijft vaak minutenlang op dezelfde plek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is zeer groot; ontbossing in het Amazonegebied doet de stand plaatselijk afnemen.

Wetenschappelijke naam

Myrmothera campanisona | (Hermann, 1783)

Hermann beschreef de soort in 1783 als Myrmornim campanisonam; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myrmothera werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam combineert Oudgrieks murmos, 'mier', met thēras, 'jager'. De soortnaam combineert Laatlatijn campana, 'klok', met Latijn sonus, 'klinkend', naar de klokachtige zang. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.