Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Maskermierpitta
Maskermierpitta | Hylopezus auricularis
Masked Antpitta | Tororoí enmascarado | Torom-mascarado
De maskermierpitta komt alleen voor in het noorden van Bolivia en heeft een van de kleinste verspreidingsgebieden van alle mierpitta's. De soort werd in 1941 beschreven, kort daarna als ondersoort van de roodflankmierpitta ingedeeld en na onderzoek naar zang en leefgebied eind jaren negentig weer als aparte soort erkend. Hij leeft niet in hoog bos, maar in dicht secundair struikgewas.
Geluid
De zang is een trage, trillerachtige reeks van ongeveer veertig holle, hoge tonen, die drie tot vier seconden duurt en licht daalt. Daarnaast een korte reeks heldere tonen gevolgd door lagere, en losse roepen.
Opname: Eduardo Quintanilla — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14 cm, rond en bijna staartloos op lange poten. Kruin en nek zijn grijs, de bovendelen bleek olijfbruin. De kop draagt een masker: een bruine wang met een witte teugel, een witte snorstreep en daaronder een brede zwarte baardstreep. Kin en keel zijn wit; borst en flanken crèmekleurig met zware zwarte strepen; het midden van de buik is ongetekend wit. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
Geen andere Hylopezus komt in zijn leefgebied voor. De lijstermierpitta Myrmothera campanisona en de amazonemierpitta Myrmothera berlepschi missen de grijze kruin en het zwart-witte kopmasker, en hebben een minder scherp getekende borst.
Leefgebied
Dicht, verward secundair struikgewas langs de randen van open plekken, akkers en rivieren in het laagland, rond 100 tot 200 m, bij voorkeur op modderige bodem. Zoekt op de grond naar insecten en andere ongewervelden. Over het nest is vrijwel niets bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Bolivia, in het zuidoosten van Pando en het noorden van Beni, vooral in de omgeving van Riberalta. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos, en komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend naar de trillerachtige zang in dicht struikgewas langs bosranden en open plekken rond Riberalta in het noorden van Beni. De vogel zingt vanaf de grond of een lage tak en blijft in dekking.
Staat van instandhouding
Kwetsbaar. Het wereldgebied is zeer klein en de stand wordt geschat op ongeveer 500 volwassen vogels, die stabiel lijkt. Omdat de soort secundaire begroeiing bewoont, kan het doorgroeien tot hoog bos het leefgebied verkleinen; lichte verstoring lijkt de soort eerder te bevoordelen.
Wetenschappelijke naam
Hylopezus auricularis | (Gyldenstolpe, 1941)
Gyldenstolpe beschreef de soort in 1941 als Grallaria auricularis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hylopezus werd in 1909 ingevoerd door Ridgway. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks hulē, 'bos', en pezos, 'lopend'. De soortnaam is Middeleeuws Latijn auricularis, 'van het oor, met oren', van Latijn auricula, 'oor(tje)'; waarschijnlijk naar de donkere oorstreek van het masker. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Victoria, Bolivia.