Alle soorten › Zangvogels › Muggenvangers › Maskermuggenvanger
Maskermuggenvanger | Polioptila dumicola
Masked Gnatcatcher | Perlita azul | Balança-rabo-de-máscara
De maskermuggenvanger is de grootste muggenvanger van het gidsgebied en de enige met een zwart masker bij het mannetje. Hij is een vogel van droog bos, savanne en struweel in het zuiden van Zuid-Amerika en bereikt in het gidsgebied alleen Bolivia. Daar leeft hij zowel in het laagland als in droge dalen van de Andes tot rond 2000 m.
Geluid
De zang is kort, zoet en muzikaal, maar verschilt per streek. Daarnaast heeft hij verschillende roepen, waaronder zachte, nasale, miauwende geluiden.
Opname: Marcos E. Sosa — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12–13 cm, met een dunne snavel en een lange staart. Het mannetje is blauwgrijs op kop en bovendelen, met een breed zwart masker van de snavel door het oog, aan de onderkant smal wit omzoomd. Keel en borst zijn lichtgrijs, de buik is witachtig. De staart is grotendeels zwart, met witte buitenste staartpennen. Het vrouwtje mist het masker en heeft alleen een smalle zwarte halve maan onder het oog; haar bovendelen zijn doffer grijs. Vogels uit de Andesdalen van Bolivia zijn donkerder leigrijs, die uit het oostelijke laagland bleker, met een smaller masker.
Verwarringssoorten
De amazonemuggenvanger Polioptila plumbea is kleiner en heeft bij het mannetje een zwarte kruin in plaats van een masker, met een wit gezicht; hij leeft in het Amazonegebied ten noorden van het verspreidingsgebied van de maskermuggenvanger. Andere kleine grijze vogels van het droogbos, zoals tirannen van het geslacht Serpophaga, missen de lange, zwart-witte staart.
Leefgebied
Droog bos en struweel van de Chaco en het Chiquitano-gebied, cerrado, savanne met verspreide bomen, oeverbos en tuinen in het laagland; in de droge dalen van de Andes in droog bergbos en struweel, rond 1500–2000 m. Zoekt in paren in het gebladerte van bomen en struiken naar kleine insecten en spinnen. Het nest is een kleine, diepe kom van plantenvezels en spinrag, met korstmos bekleed, op een tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het oostelijke en zuidoostelijke laagland (Beni, Santa Cruz, Chaco) en in de droge dalen van de Andes van Cochabamba zuidwaarts. In Peru niet met zekerheid vastgesteld. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Argentinië, Uruguay en het midden en zuiden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in het droogbos en de struwelen rond Santa Cruz of in de droge dalen van Cochabamba en Chuquisaca naar paartjes die door de kruinen van lage bomen trekken. De zachte, nasale roep verraadt de vogels vaak; het zwarte masker van het mannetje is van dichtbij zichtbaar.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een grote verspreiding en verdraagt halfopen en verstoord landschap met bomen; plaatselijk verdwijnt leefgebied door ontginning voor landbouw.
Wetenschappelijke naam
Polioptila dumicola | (Vieillot, 1817)
Vieillot beschreef de soort in 1817 als Sylvia dumicola; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Polioptila werd in 1855 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam komt van Grieks polios, 'grijs', en ptilon, 'veer'. De soortnaam komt van Latijn dumus, 'struikgewas', en -cola, 'bewoner': 'struikbewoner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.