Alle soorten › Steltloperachtigen › Jacana's › Midden-Amerikaanse jacana
Midden-Amerikaanse jacana | Jacana spinosa
Northern Jacana | Jacana centroamericana | Jaçanã-do-norte
De Midden-Amerikaanse jacana is de noordelijke tegenhanger van de leljacana en leeft van Mexico tot het westen van Panama en in het Caribisch gebied. Met zijn extreem lange tenen loopt hij over drijvende waterplanten. In het gidsgebied is hij alleen als zeer zeldzame dwaalgast vastgesteld.
Geluid
Een snel, schel gekwetter en raspende, kakelende roepen, vooral bij verstoring en in vlucht.
Opname: Zsombor Károlyi — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
17–23 cm, met een kleine kop, lange, groenachtige poten en zeer lange tenen en nagels. Volwassen vogels hebben een zwarte kop, hals en borst en een donker kastanjebruin lichaam. De snavel is geel met een witachtige basis, en op het voorhoofd zit een geel, uit drie lobben bestaand schild; lellen bij de snavelbasis ontbreken. De slagpennen zijn geelgroen en vallen in vlucht en bij het opheffen van de vleugels op. Het vrouwtje is groter dan het mannetje. Jonge vogels zijn bruin van boven en wit van onder, met een witte wenkbrauwstreep.
Verwarringssoorten
De leljacana Jacana jacana heeft een rood voorhoofdsschild en rode lellen bij de snavelbasis; jonge vogels van beide soorten zijn in het veld niet met zekerheid te onderscheiden. Het Amerikaans purperhoen Porphyrio martinica loopt ook over waterplanten, maar is paarsblauw en groen, met een rode snavel met gele punt en zonder geelgroene slagpennen.
Leefgebied
Meren, vijvers en moerassen met drijvende waterplanten zoals waterlelies en waterhyacinten. Zoekt insecten, slakken en zaden van de bladeren. Broedt niet in het gidsgebied.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied alleen als zeer zeldzame dwaalgast, met slechts enkele waarnemingen in het noorden van Colombia. Ontbreekt op de Galápagos. Broedt van Mexico tot het westen van Panama en op de Grote Antillen.
Hoe en wanneer kijken
Controleer jacana's op moerassen in het noorden van Colombia, vooral dicht bij de grens met Panama, op de kleur van het voorhoofdsschild en het ontbreken van lellen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is in haar verspreidingsgebied algemeen.
Wetenschappelijke naam
Jacana spinosa | (Linnaeus, 1758)
Linnaeus beschreef de soort in 1758 als Fulica spinosa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Jacana werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam is de Latijnse spelling van Portugees jaçanã, dat teruggaat op een Tupi-naam voor de vogel. De soortnaam is Latijn spinosus, 'stekelig', naar de sporen aan de vleugelboeg. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Panama.