Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Peposaka-eend
Peposaka-eend | Netta peposaca
Rosy-billed Pochard | Pato picazo | Marrecão
De peposaka-eend is een grote duikeend van het zuidelijke Zuid-Amerika; het mannetje is herkenbaar aan de rozerode snavel met een grote knobbel. In het gidsgebied komt hij alleen in het laagland van Bolivia voor, aan de noordrand van zijn verspreidingsgebied. Hij zoekt vaker dan andere duikeenden voedsel aan het wateroppervlak, als een grondeleend.
Geluid
Meestal stil. Het mannetje geeft in de balts een zacht, grommend of fluitend geluid, het vrouwtje een schor krra.
Opname: Bernabe Lopez-Lanus — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto
Herkenning
53–57 cm, zwaar gebouwd. Het mannetje heeft een zwarte kop, hals en borst met een paarse glans, een zwartachtige rug, fijn grijs gevermiculeerde flanken en witte onderstaartdekveren; de snavel is rozerood met een grote, ronde knobbel aan de basis, het oog is rood. Het vrouwtje is warmbruin, met een lichtere keel, een lichte zone rond de snavelbasis, witte onderstaartdekveren en een grijsblauwe snavel met een donkere punt, zonder knobbel. In de vlucht hebben beide seksen een brede witte vleugelstreep en witte ondervleugels.
Verwarringssoorten
De bruine krooneend Netta erythrophthalma, in het gidsgebied zeer zeldzaam, is donkerder: het mannetje is kastanjebruin met een lichte, blauwgrijze snavel zonder knobbel, het vrouwtje heeft lichte tekening op de kop en geen witte onderstaartdekveren. Geen andere eend in het gidsgebied heeft een rozerode snavel met knobbel; de Amerikaanse knobbeleend Sarkidiornis sylvicola heeft een zwarte knobbel en een zwart-wit verenkleed.
Leefgebied
Zoete moerassen, ondiepe lagunes en meren met veel drijvende en ondergedoken planten, overstroomde graslanden en rijstvelden in het laagland. Eet vooral plantaardig voedsel, zoals zaden, bladeren en wortels, daarnaast ongewervelden; zoekt voedsel aan het oppervlak, grondelend en duikend. Het nest is een hoop plantenmateriaal in riet of dichte moerasvegetatie.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia in het laagland van het oosten en zuiden, vooral in Santa Cruz en de Chaco; het aantal neemt toe in de zuidelijke winter, wanneer vogels uit Argentinië noordwaarts trekken. In Peru alleen als zeldzame dwaalgast. Niet in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Paraguay, het zuiden van Brazilië, Uruguay, Argentinië en het midden van Chili.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de zuidelijke winter op lagunes en moerassen met veel waterplanten in het laagland van Santa Cruz en de Chaco. De rozerode snavel van het mannetje is ook op afstand te zien.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd (LC). De soort is in het zuiden van het verspreidingsgebied talrijk en wordt daar veel bejaagd; het droogleggen van moerassen vermindert plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Netta peposaca | (Vieillot, 1816)
Vieillot beschreef de soort in 1816 als Anas peposaca; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Netta werd in 1829 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks netta, 'eend'. De soortnaam is de Guaraní-naam van deze eend en betekent 'opvallende vleugels', naar de witte vleugelstreep die alleen in vlucht zichtbaar is. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay en Buenos Aires, Argentinië.