Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Punataling

Punataling | Spatula puna

Puna Teal | Pato puna | Marreca-da-puna

De punataling is een taling van de meren van de hoge Andes, met een zwarte kap, roomwitte wangen en een grote, lichtblauwe snavel. Hij werd vroeger als ondersoort van de zilvertaling uit het laagland beschouwd. Op de meren van het altiplano is hij een van de talrijkste eenden.

Punataling (Spatula puna)
Foto: Lidsay Brito — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Vrij stil. Het mannetje geeft een zacht, ratelend fluitje, het vrouwtje een laag, schor kwaken.

Luister: RoepXC498666

Opname: Cristian Pinto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

43–49 cm. Kruin en nek zijn zwart, tot net onder het oog; wangen, keel en voorhals zijn roomwit. De snavel is groot en lichtblauw, met een zwarte rug. Borst en flanken zijn geelbruin met fijne donkere bandering, de rug is bruin met lichte randen. In de vlucht een groenglanzende spiegel met een brede witte achterrand. De seksen zijn gelijk; het vrouwtje is iets doffer.

Verwarrings­soorten

De zilvertaling Spatula versicolor is kleiner, met een gele vlek aan de snavelbasis, een sterker gevlekte borst en een fijn gestreepte staartwortel, en leeft in het laagland. De Chileense taling Anas flavirostris heeft een gele snavel en een gespikkelde bruine kop zonder zwarte kap. De andeseend Lophonetta specularioides is groter en grijsbruin, met een donkere snavel en een lange, spitse staart.

Leefgebied

Zoete en brakke meren, lagunes, poelen en veengebieden (bofedales) in de puna en op het altiplano, meestal tussen 3000 en 4600 m. Grondelt in ondiep water naar zaden, waterplanten en kleine ongewervelden, ook langs de randen van zoutmeren. Het nest ligt op de grond in dichte begroeiing, vaak bij het water.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de Andes van het noorden en midden zuidwaarts tot het Titicacameer, vooral op de hoogvlakten van Junín, Cusco en Puno. In Bolivia op het altiplano en in de westelijke Andes. Niet in Colombia en Ecuador, niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op de meren rond het Titicacameer en het Junínmeer, vaak in groepen samen met Chileense talingen en andeseenden. De grote blauwe snavel en de witte wangen zijn ook van ver te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd (LC). Algemeen op de meren van het hooggebergte; plaatselijk wordt de soort bejaagd, en vervuiling en wateronttrekking door mijnbouw tasten sommige meren aan.

Wetenschappelijke naam

Spatula puna | (Tschudi, 1844)

Tschudi beschreef de soort in 1844 als Anas Puna; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Spatula werd in 1822 ingevoerd door Boie. De geslachtsnaam is Latijn spatula, 'lepel, spatel', naar de brede snavel. De soortnaam puna verwijst naar de Puna, de hoogvlakte van de centrale Andes, niet noodzakelijk de typelocatie. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Peru.