Alle soorten › Pelikaanachtigen › Pelikanen › Peruaanse pelikaan
Peruaanse pelikaan | Pelecanus thagus
Peruvian Pelican | Pelícano peruano | Pelicano-peruano
De Peruaanse pelikaan is een zeer grote, donkere pelikaan van de koude Humboldtstroom en een van de drie klassieke guanovogels van Peru. Hij is veel groter dan de bruine pelikaan, waarvan hij lang als ondersoort werd beschouwd. Grote groepen jagen op scholen ansjovis en broeden dicht opeen op de guano-eilanden.
Geluid
Meestal stil. In de kolonies laten vogels lage, grommende en sissende geluiden horen.
Opname: Dries Van de Loock — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
137–152 cm, een massieve pelikaan met een lange snavel en een grote keelzak. Volwassen vogels hebben in het broedkleed een strogele kuif en voorhoofd en een brede witte streep die van de snavelbasis langs de zijkant van de donkerbruine hals loopt. De bovendelen zijn grijs met bleke veerranden, waardoor vooral de vleugeldekveren zilvergrijs gestreept lijken; de onderdelen zijn donker met lichte strepen. Buiten het broedseizoen is de hals bleker. Jonge vogels zijn egaal grijsbruin met een lichtere buik. De seksen zijn gelijk; het mannetje is gemiddeld groter.
Verwarringssoorten
De bruine pelikaan Pelecanus occidentalis is duidelijk kleiner en slanker, met minder zilvergrijs op de vleugeldekveren; in het noorden van Peru en in Ecuador komen beide soorten samen voor, en jonge vogels zijn daar vooral op grootte te onderscheiden. Andere grote zeevogels langs deze kust, zoals de guanoaalscholver Leucocarbo bougainvilliorum en de Humboldtgent Sula variegata, missen de lange snavel met keelzak.
Leefgebied
Koud, voedselrijk kustwater boven de Humboldtstroom, rotskusten, zandstranden, baaien en lagunes. Rust op stranden, kliffen en in vissershavens, waar hij afkomt op visafval. Vist vooral door met een duik vanuit de vlucht in het water te storten, vaak in groepen boven scholen ansjovis. Broedt in dichte kolonies op kale eilanden en landtongen, met het nest op de grond.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Langs vrijwel de hele kust van Peru, met de grootste kolonies op de guano-eilanden. In Ecuador schaars tot zeldzaam in het zuidwesten, vooral wanneer de voedselsituatie in Peru slecht is. Komt niet voor in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied zuidwaarts langs de kust van Chili.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Op boottochten naar de Ballestas-eilanden bij Paracas zijn grote aantallen te zien, samen met guanoaalscholvers en Humboldtgenten. Vissershavens zoals Paita, Chimbote en Callao trekken groepen die van dichtbij op visafval wachten.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De soort is afhankelijk van de ansjovis en lijdt bij El Niño-gebeurtenissen, wanneer het koude water wegvalt, zware verliezen. Verstoring van kolonies bij de guanowinning, overbevissing en verdrinking in visnetten vormen verdere bedreigingen.
Wetenschappelijke naam
Pelecanus thagus | Molina, 1782
Molina beschreef de soort in 1782 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pelecanus werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks pelekan, 'pelikaan', verwant aan pelekus, 'bijl'. De soortnaam komt van de Chileense naam tagua voor een meerkoet (Fulica), die ten onrechte aan de Peruaanse pelikaan werd gegeven. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chili.