Alle soorten › Eendachtigen › Eenden, ganzen en zwanen › Pijlstaart

Pijlstaart | Anas acuta

Northern Pintail | Ánade rabudo | Arrabio

De pijlstaart is een slanke grondeleend van het noordelijk halfrond, met een lange hals en, bij het mannetje, lange, naaldvormige middelste staartpennen. In het gidsgebied is hij een schaarse wintergast uit Noord-Amerika die vooral het noorden bereikt. Meestal gaat het om enkele vogels tussen andere eenden.

Pijlstaart (Anas acuta)
Foto: USFWSAlaska — Public domain · Wikimedia Commons

Geluid

Het mannetje geeft een zacht, fluitend proep-proep; het vrouwtje een laag, schor kwaken. In de winter vrij stil.

Luister: ZangXC1167242

Opname: Stanislas Wroza — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

51–66 cm, het mannetje inclusief de lange staartspies. Het mannetje heeft een chocoladebruine kop, een witte borst en voorhals met een witte streep die omhoog loopt in de halszijde, grijze flanken, een geelwitte vlek voor de zwarte onderstaartdekveren en een spiegel met koperachtige glans. Het vrouwtje is lichtbruin, fijn geschubd, met een effen, lichtere kop, een spitse staart en een smalle witte achterrand aan de bruine spiegel. De snavel is bij beide seksen blauwgrijs. In het gidsgebied zijn vogels in eenvoudig of overgangskleed niet ongewoon.

Verwarrings­soorten

De Zuid-Amerikaanse pijlstaart Anas georgica lijkt op het vrouwtje, maar heeft een gele snavel met zwarte rug en een gestreepte kop met warmbruine kruin. De bahamapijlstaart Anas bahamensis heeft witte wangen en een rode basis aan de snavel. Het vrouwtje van de Amerikaanse smient Mareca americana heeft een kortere hals, een kleine, grijze kop en een korte snavel.

Leefgebied

In het gidsgebied ondiepe zoete en brakke meren, moerassen, overstroomde graslanden en kustlagunes, vooral in het laagland maar ook op meren in de Andes. Grondelt met de lange hals naar zaden, wortelstokken en ongewervelde dieren. Broedt niet in het gidsgebied.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse wintergast in het noorden, op meren en moerassen in het Caribisch laagland en op meren in de Andes. In Ecuador, Peru en Bolivia zeer zeldzaam of slechts enkele keren vastgesteld. Ontbreekt op de Galápagos. Broedt in het noorden van Noord-Amerika, Europa en Azië en overwintert zuidelijk tot Midden-Amerika, Afrika en Zuid-Azië.

  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek tussen groepen blauwvleugeltalingen en andere eenden op meren en moerassen in het noorden van Colombia, vooral van november tot februari. Let op de slanke bouw en de lange hals.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De wereldstand is groot maar nam in Noord-Amerika in de afgelopen decennia af, vooral door het omzetten van graslanden en natte laagten in akkers in het broedgebied.

Wetenschappelijke naam

Anas acuta | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Anas voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Latijn anas, 'eend'. De soortnaam is Latijn acutus, 'spits', naar de puntige staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zweden.