Alle soorten › Tinamoeachtigen › Tinamoes › Pisaccatinamoe

Pisaccatinamoe | Nothoprocta ornata

Ornate Tinamou | Tinamú ornado | Inhambu-ornado

De pisaccatinamoe is een middelgrote, grijsachtig gespikkelde tinamoe van het pollengrasland van de puna in Peru en Bolivia. De naam gaat terug op pisaq, het Quechuawoord voor deze hoenderachtige vogels. Hij leeft hoger dan de meeste andere tinamoes en loopt liever weg tussen de graspollen dan dat hij opvliegt.

Pisaccatinamoe (Nothoprocta ornata)
Foto: Romi Galeota Lencina — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoge, dunne fluittoon, met tussenpozen herhaald, vooral in de vroege ochtend en de avond. Bij het opvliegen schelle, fluitende tonen en geraas van de vleugels.

Luister: ZangXC457496

Opname: Niels Krabbe — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

32–36 cm, met een kleine kop, een vrij lange, licht gebogen snavel en vrijwel geen staart. Kop en hals zijn witachtig tot lichtgeel en dicht zwart gevlekt, met een donkerder kruin. De bovendelen zijn grijsbruin, met zwarte vlekken en lichte strepen langs de randen van de veren. De borst is grijs met witte en zwarte vlekjes, de buik geelbruin tot kaneelkleurig. De poten zijn geelachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De andestinamoe Nothoprocta pentlandii is kleiner en bruiner, met een minder gevlekte kop, en leeft meestal lager, in droog struweel en akkerranden. Taczanowski's tinamoe Nothoprocta taczanowskii is donkerder en bruiner, met een langere, meer gebogen snavel, en leeft in Peru op vochtiger hellingen met struweel. De punatinamoe Tinamotis pentlandii is groter, met een zwart-wit gestreepte kop, en leeft in groepjes op de open puna. Darwins steisshoen Nothura darwinii is kleiner en geler, met een kortere snavel.

Leefgebied

Pollengrasland van de puna, vaak met verspreide struiken of rotsen, ook bosjes van Polylepis en de randen van akkers met aardappel en gerst, tussen ongeveer 2500 en 4600 m, vooral boven 3200 m. Zoekt op de grond naar zaden, knollen, groene plantendelen en insecten. Het nest is een kuiltje in de grond tussen het gras; het mannetje broedt de eieren uit.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in de Andes van het midden en zuiden van het land, vooral op de hoogvlakten. In Bolivia in de westelijke hooglanden en op het altiplano. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste noorden van Chili en het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop langzaam door pollengrasland met verspreide struiken en rotsen, bijvoorbeeld rond het Titicacameer en op de hoogvlakten van zuidelijk Peru. Vogels drukken zich vaak tot het laatste moment tegen de grond; let in de vroege ochtend op lopende vogels tussen de graspollen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk bejaagd en gevoelig voor overbegrazing en het afbranden van grasland, maar over een groot gebied nog vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Nothoprocta ornata | (Gray, 1867)

Gray beschreef de soort in 1867 als Rhynchotus ornatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nothoprocta werd in 1873 ingevoerd door Sclater & Salvin. De geslachtsnaam komt van Grieks nothos, 'onecht', en prōktos, 'achterste, staart'. Latijn ornatus betekent 'versierd', naar het gevlekte verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia.