Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Piuradwergmierpitta

Piuradwergmierpitta | Grallaricula peruviana

Peruvian Antpitta | Ponchito peruano | Tovaquinha-peruana

De piuradwergmierpitta is een kleine mierpitta van de oostflank van de Andes in zuid-Ecuador en noord-Peru. Het mannetje heeft een oranjeroodbruine kruin, een witte baardstreep en witte, zwart geschubde onderdelen. Hij leeft verborgen in de ondergroei van ongestoord bergbos en foerageert vrijwel alleen boven de grond.

Piuradwergmierpitta (Grallaricula peruviana)
Foto: Nelson Apolo — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Vermoedelijk de zang: een enkele fluittoon die stijgt en weer daalt, elke 4 tot 15 seconden herhaald. Bij onrust een herhaalde, doordringende roep, iieeuup.

Luister: ZangXC260837

Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

10 cm. Het mannetje heeft een helder oranjeroodbruine kruin en bovennek, een roomkleurige tot roodbruine teugelvlek, een witachtige halve oogring en een witte baardstreep met daaronder een zwarte streep op een bruin gezicht. De keel is wit; borst en buik zijn wit met zware zwarte schubben, die in het midden van de borst en op de onderbuik vervagen. Het vrouwtje heeft een roodbruine kruin en nek, een lichtbruine teugelvlek en oogring en een witte baardstreep die als halve maan over de bovenborst doorloopt. Beide seksen hebben bruine bovendelen, een donkere snavel met een lichte punt en roze-grijze poten.

Verwarrings­soorten

De okerkapdwergmierpitta Grallaricula ochraceifrons, ten zuiden van de Marañón, heeft bij het mannetje een okerkleurig voorhoofd en gezicht met een olijfbruine achterkruin, en gestreepte in plaats van geschubde onderdelen. De okerborstdwergmierpitta Grallaricula flavirostris heeft een okergele borst en een gele snavel. De grijskapdwergmierpitta Grallaricula nana heeft een leigrijze kruin en roodbruine onderdelen.

Leefgebied

De ondergroei van vochtig, ongestoord bergbos, vaak langs beken en in ravijnen, ruwweg tussen 1600 en 2200 m. Mijdt verstoord bos. Pikt insecten, andere ongewervelden en kleine kikkers van bladeren laag in de vegetatie, zelden op de grond. Het nest is een ondiep kommetje van mos op een platform van takjes, 0,8 tot 2,4 m hoog in een jong boompje; het legsel bestaat uit één ei, dat beide ouders bebroeden.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Ecuador op de oostflank, vooral in Morona-Santiago en Zamora-Chinchipe, met verspreide waarnemingen noordelijker tot Napo. In Peru op de oostflank in het noorden, tot aan de Marañón in Cajamarca, en in het hooggelegen oosten van Piura. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in ongestoord bergbos van de oostflank in zuid-Ecuador naar de enkele, op- en neergaande fluittoon. De vogel zit stil op een lage tak in dichte ondergroei, vaak langs een beek.

Staat van instandhouding

Gevoelig. Het verspreidingsgebied is klein en de stand, geschat op 2500 tot 10.000 volwassen vogels, neemt af door kap, ontginning voor landbouw en weiland en mijnbouw.

Wetenschappelijke naam

Grallaricula peruviana | Chapman, 1923

Chapman beschreef de soort in 1923 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaricula werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam is een verkleinwoord van het geslacht Grallaria, Nieuw-Latijn voor 'steltloper'. De soortnaam verwijst naar Peru. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Chaupe, Peru.