Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Roodkapdwergmierpitta
Roodkapdwergmierpitta | Grallaricula cucullata
Hooded Antpitta | Ponchito encapuchado | Tovaquinha-encapuzada
De roodkapdwergmierpitta is een kleine mierpitta met een felle oranjeroodbruine kap die kop, hals en keel bedekt. In het gidsgebied komt hij alleen in de Colombiaanse Andes voor, waar hij versnipperd leeft in de ondergroei van vochtig bergbos. Hij foerageert vanaf lage takjes en komt zelden op de grond.
Geluid
De zang is een reeks van acht tot tien hoge fluittonen die eerst stijgen en dan dalen. Daarnaast een hoge, heldere roep van twee of drie lettergrepen, twee of drie keer herhaald.
Opname: Jean-Esteban Liberek — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, rond en kortstaartig, op lange grijze poten. Kop, hals en keel zijn helder oranjeroodbruin. De bovendelen en de staart zijn olijfbruin. Een smalle, vage witte halve maan scheidt de keel van de lichtgrijze borst en flanken; het midden van onderborst en buik is wit. De snavel is lichtgeel tot oranjeroze. De seksen zijn gelijk. Vogels van de ondersoort venezuelana hebben een olijfkleurige waas op de borst en een roomgele onderbuik.
Verwarringssoorten
Geen andere dwergmierpitta in het gidsgebied heeft een geheel oranjeroodbruine kop. De grijskapdwergmierpitta Grallaricula nana heeft een leigrijze kruin en roodbruine onderdelen. De noordelijke roestborstdwergmierpitta Grallaricula ferrugineipectus heeft een bruine kruin, een lichte oogring en een roestbruine borst. De okerborstdwergmierpitta Grallaricula flavirostris heeft een olijfbruine kruin en een okergele borst.
Leefgebied
De ondergroei van vochtig bergbos, ongeveer tussen 1500 en 2800 m, ook dichte bosranden en ouder secundair bos. Foerageert laag in de vegetatie en pikt insecten en andere ongewervelden van bladeren en takjes. Over het broeden is weinig bekend; een in september verzameld vrouwtje had een ei met kalkschaal.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Alleen in Colombia: in de Westelijke Andes (Valle del Cauca, Cauca), op de westflank van de Centrale Andes (Antioquia, Risaralda, Valle del Cauca) en op de westflank van de Oostelijke Andes in Huila. De ondersoort venezuelana leeft op de oostflank van de Oostelijke Andes in Cundinamarca. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Venezuela (Táchira, Apure).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Een bekende plek is het reservaat Otún Quimbaya bij Pereira in de Centrale Andes. Luister vroeg in de ochtend in dichte ondergroei naar de stijgende en dalende fluitreeks; de vogel zit laag en stil.
Staat van instandhouding
Gevoelig. De stand, geschat op 10.000 tot 20.000 volwassen vogels, is versnipperd en neemt af door omzetting van bergbos in landbouwgrond en weiland, door houtkap en door wegenaanleg.
Wetenschappelijke naam
Grallaricula cucullata | (Sclater, 1856)
Sclater beschreef de soort in 1856 als Conopophaga cucullata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Grallaricula werd in 1858 ingevoerd door Sclater. De geslachtsnaam is een verkleinwoord van het geslacht Grallaria, Nieuw-Latijn voor 'steltloper'. De soortnaam komt van Latijn cucullatus en betekent 'met een kap', naar de roodbruine kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.