Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Reuzenstern

Reuzenstern | Hydroprogne caspia

Caspian Tern | Pagaza piquirroja | Trinta-réis-cáspio

De reuzenstern is de grootste stern ter wereld, zo groot als een middelgrote meeuw, met een zware, rode snavel. Hij broedt verspreid over alle continenten behalve Zuid-Amerika en Antarctica. In het gidsgebied is hij een schaarse wintergast uit Noord-Amerika aan de kust.

Reuzenstern (Hydroprogne caspia)
Foto: Dick Daniels (https://theworldbirds.org/) — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diep, schor, reigerachtig kraa-ah; jonge vogels bedelen met een hoog, fluitend wiee-oe.

Luister: ZangXC1181911

Opname: Clément Bruneau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

48–56 cm, een zeer grote, zwaargebouwde stern met brede vleugels, een korte, weinig gevorkte staart en zwarte poten. De snavel is dik, dieprood, met een donkere vlek vlak voor de punt. In broedkleed een volledig zwarte kap zonder kuif van betekenis. De bovendelen zijn lichtgrijs, de onderdelen wit. Van onderen zijn de buitenste handpennen opvallend donker. In winterkleed is de kap fijn wit gestreept, maar het voorhoofd blijft grotendeels donker. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben bruine vlekjes op de bovendelen en een oranjerode snavel.

Verwarrings­soorten

De koningsstern Thalasseus maximus is slanker, met een dunnere, oranje snavel, een ruige kuif, een in winterkleed wit voorhoofd en lichte onderkant van de handpennen. De sierlijke stern Thalasseus elegans is veel kleiner en slanker, met een lange, dunne, oranjegele snavel. Grote meeuwen zoals de kelpmeeuw Larus dominicanus hebben een gele snavel en geen zwarte kap.

Leefgebied

Estuaria, lagunes, zoutpannen, garnalenkwekerijen en beschutte kusten, zelden op open zee; buiten het gidsgebied ook grote binnenmeren. Vist door vanuit vrij grote hoogte in het water te duiken en eet vooral vis. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse wintergast aan de Caribische kust. In Ecuador een schaarse maar regelmatige gast aan de zuidwestkust, vooral rond de Golf van Guayaquil en het schiereiland Santa Elena. In Peru een zeldzame gast aan de noordkust. Ontbreekt vrijwel in Bolivia en op de Galápagos. Broedt in Noord-Amerika, Europa, Azië, Afrika en Australië; Noord-Amerikaanse vogels overwinteren tot in Midden-Amerika en het noorden van Zuid-Amerika.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek tussen de groepen sterns en meeuwen bij de zoutpannen van Ecuasal bij Salinas (Ecuador) en in de lagunes en kwekerijen rond de Golf van Guayaquil. De grootte en de rode snavel vallen in een groep koningssterns direct op.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De wereldstand is groot en in Noord-Amerika toegenomen; plaatselijke bedreigingen zijn verstoring van kolonies en het verlies van broedeilanden.

Wetenschappelijke naam

Hydroprogne caspia | (Pallas, 1770)

Pallas beschreef de soort in 1770 als Sterna caspia; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Hydroprogne werd in 1829 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam komt van Grieks hudro-, 'water-', en Latijn progne, 'zwaluw'. De soortnaam is Latijn en verwijst, net als de Engelse naam, naar de Kaspische Zee. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Kaspische Zee.