Alle soorten › Steltloperachtigen › Meeuwen, sterns en schaarbekken › Lachstern

Lachstern | Gelochelidon nilotica

Gull-billed Tern | Pagaza piconegra | Trinta-réis-de-bico-preto

De lachstern is een lichtgrijze stern met een korte, dikke, zwarte snavel die meer aan een meeuw doet denken dan aan een stern. Anders dan de meeste sterns vist hij weinig: hij jaagt laag over land en water op insecten, krabben en kleine gewervelden. De soort komt op alle continenten voor; in het gidsgebied zowel als broedvogel als als wintergast.

Lachstern (Gelochelidon nilotica)
Foto: Dominique Armange — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een raspend, nasaal kie-wek of ke-wik, vaak tweelettergrepig en wat lachend van klank.

Luister: RoepXC1155895

Opname: Walter Wallner — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

35–38 cm, een vrij grote, lichte stern met brede vleugels, een korte, weinig gevorkte staart, lange zwarte poten en een korte, dikke, geheel zwarte snavel. In broedkleed een gladde, zwarte kap zonder kuif. De bovendelen en de staart zijn bleekgrijs, de onderdelen wit; de handpennen hebben donkere achterranden. In winterkleed is de kop wit, met een donkere vlek achter het oog. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben lichtbruine vlekjes op rug en vleugels en een donkere oogvlek.

Verwarrings­soorten

De grote stern Thalasseus sandvicensis is slanker, met een langere, dunnere snavel, een ruige kuif en kortere poten, en duikt naar vis. De visdief Sterna hirundo en de Forsters stern Sterna forsteri zijn kleiner, met een slanke, rode of oranje snavel en een diep gevorkte staart. In winterkleed lijkt hij op een kleine meeuw, maar de zwarte snavel en de jaagwijze met korte duikvluchten naar de grond zijn kenmerkend.

Leefgebied

Lagunes, estuaria, zoutpannen, garnalenkwekerijen, rijstvelden, natte graslanden en stranden; in het binnenland langs grote rivieren en moerassen. Vliegt laag en pikt zijn prooi van het oppervlak van land of water: insecten, krabben, kleine vissen, hagedissen en soms jonge vogels. Broedt in kleine kolonies op zandige of schelprijke eilandjes en dijkjes in zoutpannen; het nest is een kuiltje in de grond.

Verspreiding en trek

In Colombia langs de Caribische en de Pacifische kust en in het binnenland in de Llanos. In Ecuador vooral aan de zuidwestkust, waar een kleine stand broedt, bijvoorbeeld in de zoutpannen bij Salinas; daarnaast wintergasten. In Peru vooral aan de noordkust. In Bolivia een schaarse gast in het laagland. Op de Galápagos hooguit een dwaalgast. Komt wereldwijd voor; in Amerika broedt hij aan de kusten van de Verenigde Staten, Mexico, het Caribisch gebied en verspreid in Zuid-Amerika.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij de zoutpannen van Ecuasal bij Salinas en in de garnalenkwekerijen rond de Golf van Guayaquil (Ecuador), of bij de mangroven en kwekerijen van Puerto Pizarro bij Tumbes (Peru). Let op een lichte stern die laag over de dijkjes en het slik jaagt in plaats van te duiken.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Plaatselijk worden kolonies bedreigd door verstoring, het verlies van kustwetlands en wisselende waterstanden in zoutpannen en kwekerijen.

Wetenschappelijke naam

Gelochelidon nilotica | (Gmelin, 1789)

Gmelin beschreef de soort in 1789 als Sterna nilotica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Gelochelidon werd in 1830 ingevoerd door Brehm. De geslachtsnaam combineert Grieks gelaō, 'lachen', met khelidōn, 'zwaluw'. De soortnaam is Latijn niloticus, 'van de Nijl'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Egypte.