Alle soorten › Zangvogels › Mierpitta's › Roestkapmierpitta

Roestkapmierpitta | Grallaria ruficapilla

Chestnut-crowned Antpitta | Tororoí coronicastaño | Tovacuçu-de-coroa-castanha

De roestkapmierpitta is een van de meest verbreide mierpitta's van het noordelijke Andesgebied, herkenbaar aan zijn roestbruine kop en gestreepte witte onderdelen. Hij leeft niet alleen in ongestoord bos, maar ook in struikrijke bosranden en verruigd weiland. Zijn driedelige fluitroep is een vertrouwd geluid van het bergbos.

Roestkapmierpitta (Grallaria ruficapilla)
Foto: Julian Londono from Manizales, Colombia — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een heldere, driedelige fluit: een lange eerste toon gevolgd door twee kortere tonen, in Spaanstalige streken weergegeven als compra pan. Ook overdag geregeld te horen.

Luister: ZangXC1174766

Opname: Paul Molina Abril — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–19 cm, rond en kortstaartig, op lange grijze poten. Kruin, nek en zijkanten van de kop zijn helder roestbruin, rug en vleugels olijfbruin. De keel is wit; borst en flanken zijn wit met brede bruine tot zwartachtige lengtestrepen, het midden van de buik is ongestreept wit. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Watkins' mierpitta Grallaria watkinsi in het droge zuidwesten heeft een doffere kruin, lichtere poten en een andere zang. De roodrugmierpitta Grallaria hypoleuca heeft roodbruine bovendelen en ongestreepte witte onderdelen. De roodnekmierpitta Grallaria nuchalis heeft een roodbruine kruin maar donkergrijze onderdelen zonder strepen.

Leefgebied

Vochtig bergbos, nevelwoud, bosranden, secundair bos en struikrijk weiland, ongeveer tussen 1800 en 3400 m. Zoekt op de grond naar regenwormen en insecten, vaak op open plekken en langs paden. Het nest ligt laag in dichte begroeiing.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador op de west- en oostflank. In Peru op de oostflank en in het noorden ook op de westflank, zuidwaarts tot in het midden van het land. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van het noorden van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister langs bosranden en paden in het bergbos naar de driedelige fluit. Op diverse plaatsen in Colombia en Ecuador, zoals Río Blanco bij Manizales, komen vogels naar voederplekken met regenwormen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt gedeeltelijke ontbossing en komt ook voor in een kleinschalig agrarisch landschap met bosresten.

Wetenschappelijke naam

Grallaria ruficapilla | de Lafresnaye, 1842

De Lafresnaye beschreef de soort in 1842 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Grallaria werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Nieuw-Latijn grallarius, 'steltloper', naar de lange poten. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'rood', en capillus, 'haar van het hoofd': met rossige kruin. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.